• dolar dolar 3.5042
  • euro euro 3.7349
Whatsapp
0541 452 0 452Whatsapp İhbar Hattı

TARTIŞMALAR SEKTÖRÜ ENGELLİYOR

TARTIŞMALAR SEKTÖRÜ ENGELLİYOR

KFMİB Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Albayrak, üretimde kalite, hasat ve sonrasında gelen sorunları Ordu Olay Gazetesine anlattı. Fındık ihracatçısı Albayrak, “Ürün kalitesi açısından ayıplı fındıklar haksız kazanç sağlıyor.” dedi.

Bu sezon öncesi, fındığın içinde üretici, tüccar ve ihracatçı olarak yer alan, aynı zamanda Karadeniz Fındık ve Mamulleri Birliği’nde (KFMİB) yönetim kurulu üyesi de olan Mehmet Albayrak ile fındık sektörünü masaya yatırdık. Herkes gibi “Yeni üründe fındık fiyatları ne olacak?” diye sorarak başlayalım dediğimizde Mehmet Albayrak kafasını salladıktan sonra şu cevabı verdi: “Üreticiler ve üretici temsilcilerinin tek uğraştığı konu fındık fiyatlarıdır. Fiyata endeksli yönlendirmeler ve beklentiler istenildiği gibi olmadığı zaman herkesin zarar ettiği bir ortam oluşmakta ve tüm kesimler bu anlayışlardan zarar görmektedir.”

İşte Mehmet Albayrak ile yaptığımız röportajdan satır başları:

Fındık sanayicisi ve ihracatçısının bu sistem ve pazar içindeki durumu ve sıkıntıları nelerdir?

Fındığı alıp işleyip ihraç eden ihracatçı ve sanayici kesimler, uluslararası kalite sistemlerine göre işletmelerini düzenlemişler, pazarda var olabilmek ve alıcıların isteklerine cevap vermek için milyon dolarlarla ölçülen yatırımlar yaparak sektörde varlığını sürdürmeğe çalışıyorlar.

Bu işletmeler üreticiden peşin bedelle aldıkları kabuklu fındıkları işleyerek 90 gün vadeli olarak ihraç ediyorlar. Hemen soralım? Neden vadeli satıyorlar. Cevabı belli. İnanılmaz bir rekabet var. Peki sermayeleri yeterlimi? Hayır. Toplam işin yüzde doksanı banka kredisi. Asıl parayı kim kazanıyor? Bankalar. Üreticiden fabrikalara gelen mallar tüccarlar tarafından peşin bedelle satın alınmaktadır.

Bu noktada üreticilerden alınan fındıklarda son yıllarda kalite konusunda önemli sıkıntılar gündeme getiriliyor. Neden?

Peşin bedelle satın alınan fındıklar üreticilerce doğru hasat edilmediği için ürün kalitesi  açısından ayıplı   fındıklar haksız kazanç sağlayan özellikler taşımaktadır. Bunlar nelerdir? Çürük fındık, gizli çürük, toksinli fındık, rutubetli fındık, urlu, kurt yenikli fındık, boş fındıklar… Taş, toz, elma vb yabancı maddelerden oluşmaktadır. Tüccara teslimat anında  gözden kaçan ayıplı fındıklar, ambara girdiğinde sağlam fındık olarak işlem gördüğü için tüccarın cebinden üreticiye hak etmediği meblağlar ödenmektedir. Bu gerçekler vicdanen, dinimizce ve de ticaret kuralları gereği kabul edilmemesi gereken bir durumdur ve yıllardır sürüp gitmektedir. Fiyatların tavan yaptığı geçen yıl ve eski yıllara göre bu yıl ortalaması 10 TL/kg olan fındık fiyatında, bu tür haksızlıklar tüccarlara çok büyük zararlar vermektedir. Üreticinin ürününü pazarda oluşan fiyattan peşin olarak alan tüccar kesimi görevini en iyi şekilde yaparken üreticinin kendisine çeki düzen vermesi bu gerçeklere göre üretim yapması ve malını pazara bu ayıplarla sunması kabul edilemez.

Bu konudaki gelişmeler ve yapılması gerekenlerden sadece söz etmek değil, bir şeyler yapmak gerekmiyor mu?

Fındık üreticileri sektöre istikrarlı, sürdürülebilir, kaliteli, iyi tarım uygulamaları, insan sağlığı gibi kriterlere uygun ürün üretmek  dünya stantlarında göre üretim yapmak zorundadırlar. Bu zorunluluklar yasalarla tarif edilmelidir. Fındık üreticisi nasıl olmalıdır. Fındık üretimi için neler yapmalıdır? Ürettiği ürünün özellikleri neler olmalıdır? Tüm bu konular yasalarla tarif edilmeli ve denetlenmelidir.  Kurallara uyan üreticilere ödül olarak devlet teşviği, uymayanlara da yasal cezalar uygulanmalıdır.

Bugün gıda sektöründe ayıplı bir mal üreten firmaya, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı parasal cezalar verdiği gibi bu davranışlarını sürdürdüğü takdirde fabrika kapatma, halk sağlığı ile oynadığı için ceza ile karşı karşıyadır. Standartlara uygun olmayan fındığı üreten fındık üreticisi, çürük malı, kusurlu malı, nemli malı, aflatoksinli fındığı pazara getirip rahatça peşin parayla satıyor en ufak bir kontrol yaptırım cezaya maruz kalmıyor. Bu dağınıklığın ve haksız kazancın önlenmesi için bakanlık yetkililerinin konuya eğilmelerini umuyorum.

Tarım il müdürlüklerinin önderliğinde, üniversite, ziraat odaları, fındık sanayicileri ve ihracatçı birlikleri bir araya gelerek. Fındık tarımı, üretimi, üretim maliyeti, hasat, kabuklu fındık standardı konularında bir çalıştay yaparak kabuklu fındık üretiminde yasal kuralların oluşmasını sağlayacak alt yapı oluşturulmalıdır. Burada kurallar koyulmalı ve dünya ile rekabette önderliğimizin güvence altına alınması sağlanmalıdır.

Peki bu durumun dünyada fındık alanlarının gelişmesi ve genişlemesi ile ilgisi var mı? Var ise ne yapmamız gerekiyor?

Fındık fiyatlarının son yıllarda önceki yıllara göre iki ve üç kat yükselmesi aynı enlemde bulunan ülkelerde fındık dikim alanlarını hızla artırmaktadır.  Komşumuz Gürcistan ve Azerbaycan 1990’lı yılların başında 35 bin ton fındık üretirken bugün 100 bin tonlara ulaşmışlardır.  Bu ülkelerde makineli tarım yapmaya elverişli araziler olduğu için üretim maliyetleri düşüktür ve fındık üretimleri izlenebilirlik açısından tercihte öncelik arz etmektedir. Maliyetler düşük olduğu için Türk fındığından  kilogramda 1 dolar daha ucuzdur.

Son yıllarda Slovenya, Romanya, Almanya, Makedonya, Çin ve Şili gibi ülkelerde de fındık üretimleri hızla artmaktadır.

Zor bir coğrafyada, özellikle Doğu Karadeniz fındık alanları üretim maliyeti açısından son derece dezavantajlıdır. Bu fiziki şartları göz önünde tutarsak bir an evvel kolları sıvamak dünya ile rekabetteki şansımızı korumak için çalışmak gerekir. Fındık fiyatlarının yüksek olmasını istemek yerine üretim maliyetlerinin düşürülmesi ile ilgili projelerin yapılması üreticinin daha az harcama, daha fazla kâr elde etmesini sağlayacaktır. Üreticiler adına konuşan kesimin fındık üretimi, hasadı ve üretim maliyetleri konuların da çözüm üreten projelerle sektöre katkıda bulunmaları yüksek fiyat taleplerinden daha faydalı olacaktır.

Fındıkta toplama sonrası karşılaşılan harmanlama, depolama gibi konularda da hiç de küçümsenmeyecek sorunların olduğu biliniyor. Bunlar için neler yapılmalıdır?

Fındık hasadında harmana indirilen fındıklar yağmura maruz kalmadan çuvala girdirilmelidir. Kurutma aşamasında fındığı yağmurdan korumak çürük, gizli çürük ve aflatoksin sorununu ortadan kaldıracak kalite sorunlarını en aza indirecektir. Fındık harmanları konusunda Bakanlık destekli teşvikler verilmeli yağmura karşı kolayca örtülen brandalı sistemler tasarlanarak teşvikten yararlandırılmalıdır. Kurutulan fındıklar naylon çuval yerine teliz çuval tabir edilen çuvallarda depolanmalı fındığın kabuklu olarak beklemesi esnasında çürümesi ve tadının bozulması engellenmelidir.

Güneş sorunu olan yüksek kesimde Eylül ve Ekim aylarında fındığın kurutulması fındık kurutma makineleriyle yapılmalı bu makineler teşvik kapsamında her mahalleye verilmelidir.

Fındık patozlarının  ayıklama esnasında fındığı kırdığı ve aflatoksin oluşturduğu Tübitak tarafından da tespit edilmiştir. Fındık patozlarının kabuklu fındığı kırmasının engellenmesi için yeniden dizayn edilmesi aflatoksin oluşmasını engelleyecektir.

Bunların yapılması ile kazanımlarımız neler olacak?

Basit gibi görünen bu önlemlerin uygulamaya alınması ve kurala bağlanması fındığımızın kalitesini artıracağı gibi üreticimize daha fazla gelir kazandıracaktır.  Sektördeki her kesimin mutlu olması için tarafların birbirinin sesine kulak vermesi gereklidir.  Fındık sektöründe yalan yanlış beyanlarla üreticileri yanıltıp kavga ortamı yaratanların mevcudiyeti zaman içinde yok olup gidecektir.

Mehmet Bey bize vakit ayırıp, sorularımızı cevaplandırdığınız için teşekkür ediyorum. Son olarak eklemek istediğini her hangi bir konu var mıdır?

Ben de sizlere kamuoyunu aydınlatma görevini üstlendiğiniz için teşekkür ederim. Son olarak; sektörün geleceğini düşünmeden günlük çığırtkanlık yapanlar sektöre ve ülkeye büyük zararlar vermektedir. Bu anlayışların yerine iş birliği yaparak bölgemizin ve ülkemizin menfaatlerini ön planda tutan anlayışlara acil ihtiyaç vardır. Her kesimi sektöre daha geniş açıdan bakmaya davet ediyorum. RÖPORTAJ: MURAT GÜRSOY

Haber Videosu

0


HABERE YORUM YAZIN
Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır....

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

ÇOK OKUNAN HABERLER
ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

En Alt Reklam