TOP 5 HABER
Whatsapp
0541 452 0 452Whatsapp İhbar Hattı

YAZIN EN MASUM TATLISI: DONDURMA

YAZIN EN MASUM TATLISI: DONDURMA

Mutlu haftalar sevgili okurlar. Bu hafta sizler için seçtiğim konu tarihi yüzyıllar öncesine dayanan, yaz aylarının vazgeçilmezi, bilinçli tüketildiği takdirde sizlere birçok fayda sağlayacak olan dondurma.

Eski bir dondurma tarifi ile yazıya başlayalım;

“Bir kıyye hâlis sütü süzüp pişireler. Bir yumurtanın akını dört beş fincan ile gereği gibi çalkalayup halledeler. Sonra yüz ya da yüz elli dirhem sükker koyalar. Ve kadar-ı kifâye beyaz ve sâf balık tutkalını beş altı fincan su ile ateşte eritüp  sükker ile karıştırup ateşe vaz ve limon suyu ile kestirüp indermezden mukaddem bir fincan gülâb ile bir miktar misk-i nâfi ezüp kesilmiş sükkere  katup ve karıştırup mezc olunca  ve hengâm-ı sermâ ise burûdetin te’siri ile donar ama avân-ı germâ ise tabağı kar üzerine vaz’la hoş donar ve latif olur.”

1856 tarihli Ali Eşref Dede’nin Yemek Risalesi’nde dondurma tarifi işte böyle sunulmuş. Bu tarifin üzerinden tam 160 yıl geçmiş geçmesine ancak, bu zaman içerisinde dondurma ününden hiçbir şey kaybetmemiş, hatta tam aksine günden güne çeşitleri artarak günümüze kadar ulaşmış. Aslında dondurmanın tarihi Ali Eşref Dede’den çok daha öncelere dayanıyor: milattan önce 4’üncü yüzyıllara.

Soğuk hava depoları yapımında uzmanlaşmış Persler dondurma yapmak için dağların yüksek yamaçlarına çukurlar kazarak kar topluyor, topladıkları karları; süt, kaymak, bal, şurup, şerbet, çeşitli baharatlar ve diğer tatlandırıcılarla harmanlayarak tekrar kara gömüyorlarmış. Burada haftalarca bekleterek bir çeşit dondurma elde ediyor, daha sonra bu karışımı şehrin kar ve buz ihtiyacını karşılamak için inşa ettikleri “Yahçal “adı verilen soğuk hava depolarında yaz boyu saklıyorlarmış.

Şimdide tarihi bu kadar eskilere dayanan dondurmanın faydalarına bir göz atalım:

1-)Dondurmanın yaklaşık olarak %25-30’u sütten oluşmaktadır. Sütün içeriğinde bulunan kalsiyum kemik ve diş sağlığı açısından büyük önem taşır.( Eğer  günlük  yeterli miktarda kalsiyum almazsanız vücudunuz ihtiyacı olan kalsiyumu kemiklerden ve dişlerden karşılar.Bu da ne yazık ki kemiklerinizin erimesi ve dişlerinizin çürümesi anlamına gelir.)

3 top dondurmanın kalsiyumu= 1 bardak(200ml) sütün kalsiyumu=240 ml kalsiyum

2-)Kasların düzgün çalışmasını sağlar: İçeriğindeki yüksek kalitede protein, A vitamini, B vitaminleri, kalsiyum, fosfor, magnezyum ve potasyum sayesinde kasların düzenli şekilde kasılıp çalışmasına destek olur ve böylelikle doku kaybını engeller.

3-) Sütün içeriğinde bulunan “laktoferrin” isimli protein bağışıklık sisteminin çalışması ve güçlenmesi üzerinde önemli bir role sahiptir.

4-)Gebelerde bulantıya çözüm olur: Gebelik döneminde; anne adayının kaliteli protein ve kalsiyum ihtiyacı artarken, bununla  beraber mide bulantısı ve kusma şikayetleride artar.Bu şikayetler beraberinde su ve mineral kayıplarını getirirken anne adayının düzenli beslenememesine sebep olur.Bu dönemlerde tüketilen sade dondurma hem sıvı ihtiyacını azaltır hem de mineral kayıplarını karşılar.

5- Yaşlı Beslenmesinde önemli bir yer tutar. Kilo alma zorluğu yaşayan, çiğneme ve yutma güçlüğü olan yaşlılarda dondurma, kalsiyum ihtiyacının karşılanması açısından önemli bir kaynaktır.

6-) Kemoterapi alan hastalarda, tedavi sonrası yanma hissi ve iştahsızlık gözlenebilir. Bunun akabinde bulantı ve kusma şikâyetleri de kendini gösterir. Bu tür hastalarda, dondurma genellikle kolay tüketildiğinden ve bulantıya sebep olmadığından tercih edilebilir. 

7-) Mutluluk verir: Yapılan araştırmalara göre insanları en mutlu eden yiyecekler arasında dondurma ikinci sırada yer alıyor. Bu etkiyi tüketildiğinde salgılanan “seratonin” yani mutluluk hormonu sayesinde gösteriyor.İlaveten özellikle zayıflama diyetinde olan bireyler için şeker içeriği düşük olan dondurmayı tükettiklerinde sık yaşadıkları tatlı krizlerinde hatırı sayılır bir azalma  yaşanıyor.

8-)Şeker hastaları dikkat: Şeker hastaları tatlandırıcı ile hazırlanmış dondurmalardan ancak ve ancak diyetisyenlerinin önerdiği miktarlarda tüketebilirler.

Yukarıda saydığım dondurmanın faydalarından maksimum yararlanmak için çikolatalı külahlardan, soslardan ve kâğıt helva tercihlerinden uzak durup bunlar yerine; sade ya da meyveli türlerinin tercih edilmesi gerekiyor. Aksi takdirde dondurmanız bir kalori bombası haline getirmeniz işten bile değil. 

Dondurma satın alırken nelere dikkat etmeliyiz?

1-) Hijyenik koşullarda hazırlanmış ve eriyip tekrar dondurulmasına izin verilmemiş dondurmalar sağlıklıdır. Bunu anlamak için dondurma paketlerinin üzerinde görülen buz kristallerine dikkat edin. Ambalajın üzerindeki buz parçacıkları dondurmanın eriyip tekrar donduğunu ve bakteriyel üremeye açık olduğunu gösterir.

2-) Üretim ve son kullanma tarihine, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı gibi gerekli mercilerden üretim izni olup olmadığına bakılmalıdır.

Dyt. Anıl Öztürk

Haber Videosu

0


HABERE YORUM YAZIN
Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır....

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

ÇOK OKUNAN HABERLER
ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?