Whatsapp
0541 452 0 452Whatsapp İhbar Hattı

KARADENİZ’İN İLK YEMEK TARİFİ GÜLYALI’DA YAZILDI

KARADENİZ’İN İLK YEMEK TARİFİ GÜLYALI’DA YAZILDI

Gülyalı Belediye Başkanı Ulaş Tepe, Karadeniz’in ilk yemek tarifinin Milattan Önce 400’lü yıllarda ilçelerinde yazıldığını belirterek, “Bu kitapta ilçemizde kestane unundan ekmek yapıldığı kayıt altına alınmış. Biz, binlerce yıllık geleneği yitip gittiği topraklarda yeniden canlandıracağız. Kestane unundan ekmek yapımına başlıyoruz” dedi.

Gülyalı Belediyesi çöp toplama, yol açma gibi rutin hizmetlerinin dışında ilçenin tarihi ve kültürü üzerine de çalışmalar yürüterek adından söz ettirecek projeler geliştiriyor. Binlerce yıllık tarihi belgelerden hareketle elde edilen bilgiler gün yüzüne çıkarılarak yitip giden gelenekler canlandırılıyor. Bu kapsamda Karadeniz’in ilk yemek tarifinin Gülyalı’da yazıldığı ortaya çıkarıldı. Antik dönemde ünlü tarihçi, komutan Ksenefon tarafından kaleme alınan Anabasis (Onbinlerin Dönüşü) adlı eserde verilen bilgiler, Gülyalı ve çevresinde çok eski dönemlerde kestane unundan ekmek yapıldığını ve bu ekmeklerin uzun süre tazeliğini koruduğunu ortaya koyuyor.

GÜLYALI KSENEFON’UN BAHSETTİĞİ YERLEŞİM ALANI

Ksenefon Mezopotamya macerasının ardından Hellen orduyla birlikte Erzurum üzerinden Trabzon’a ulaşarak orduyu kıyı hattı boyunca ilerletir. Giresun’dan ayrılan Hellen ordusu, Cotyora’ya (bugünkü Ordu şehri) varmadan Mosinoik adında bir kavimle karşılaşır ve bu kavimle ilgili gözlemlerini anlatırken Karadeniz’in ilk yemek tarifini de ortaya koymuş olur:

“… Hellenler burayı yağma ettiler ve ambarlarda Mosinoiklerin söylediğine göre geçen seneden kalma ekmekler buldular… Kilerlerde birçok yassı cevizler (kestane) bulundu. Bunların iç kabukları yoktu. Bu cevizler Mosinoiklerin baş gıdasını temsil ediyordu. Bunları haşlıyor ve ekmek gibi fırınlarda pişiriyorlardı…”

DAĞLIK KESİMLERDE DOĞAL KESTANE AĞAÇLARININ YETİŞTİĞİNİ GÖRÜYORUZ

Belgelere dayandırılan konuya ilişkin Gülyalı Belediye Başkanı Ulaş Tepe ile bir araya geldik. Ksenefon’un verdiği bilgilerin Karadeniz’in en eski yemek tarifini oluşturduğunu kaydeden Başkan Tepe, “Tarihi kaynaklardaki bilgiler ve yer isimlerinin geçmişi ele alındığında Giresun’u geçip Ordu’ya varmadan önceki yerleşim alanı bugünkü Gülyalı ilçemizi işaret ediyor. Ayrıca ilçemizdeki Kestane Mahallesi tarihi kaynaklarda ismini yüzyıllardır muhafaza etmiş en eski yerleşim alanlarımızdan bir tanesini oluşturuyor. Nitekim Osmanlı döneminde 1455 tarihli Tahrir Defterinde bu mahallemiz “Kesdane Deresi” olarak anılıyor. Buradan da yerleşim alanının yoğun bir şekilde kestane ağaçlarıyla kaplı olduğunu anlayabiliyoruz. Bugün önemli bir kısmı fındık bahçeleriyle kaplı olan ilçemizin dağlık kesimlerinde hâlâ doğal kestane ağaçlarının yetiştiğini görüyoruz” dedi.

“BU ÜRÜNÜ YENİDEN İMAL ETMEYE BAŞLAYACAĞIZ”

Antik döneme uzanan bir geçmişi bulunan kestane unundan yapılan ekmeğin Gülyalı’da pişirildiğini öğrendiğinde heyecanlandığını belirten Tepe, “Konuyla ilgili çalışmalara hemen başladık. Binlerce yıllık geleneği yitip gittiği topraklarda yeniden canlandıracağız. Kestane unundan ekmek yapımına başlıyoruz. İlçemizle anılacak bu girişimle tarih ve besinin öyküsünü herkese tanıtacağız ve tattıracağız. Geçtiğimiz hafta gerçekleştirdiğimiz Kadın Emeği Ürünleri Değerlendirme Çalıştayında da üzerinde durduk. Uzman ve akademisyenlerin bu konuda desteğini alıyoruz. İlk denemede gayet başarılı bir sonuç aldık. Önümüzdeki hafta özel bir etkinlikte 2500 yıllık ekmeğimizin tanıtımını yapacağız” diye konuştu.

MÖ 400’DE YAZILAN ESER BİRÇOK BİLGİ İÇERİYOR

Anabasis ya da öteki adıyla “Onbinlerin Dönüşü” Batı Anadolu’da Sardes’ten başlayıp, yine Batı Anadolu’da Pergamon’da biten bir seferin yaşanmış uzun ve gerçek öyküsüdür. Kitabın yazarı aynı zamanda sefere katılan ünlü tarihçi Ksenefon’dur.  Eserde Pers prensi Kyros’un iktidarı ele geçirmek için ağabeyi II. Artakserkes’e karşı açtığı sefere katılan Yunanlı askerlerin savaş ve yurda dönüş macerası anlatılır. Ksenefon’un anı ve deneyimlerini aktardığı Onbinlerin Dönüşü adlı eser, çoğu Anadolu’da geçen büyük bir askerî seferin günlüğü biçimindedir.

Yolculuk Sardes’ten başlayarak Ege’den Akdeniz’e uzanmış ve Toroslar’ı aşıp Fırat Nehri boyunca devam etmiştir. Güney Mezopotamya’daki Kunaksa’da her iki tarafın da büyük kayıplar verdiği ve Genç Kyros’un öldüğü çarpışmalarda, Ksenefon’un tarafı Pers ordularını yenmiştir. Komutanları savaşta öldüğü için başsız kalan ve çileli bir dönüş yaşayan Yunan ordusu; Dicle’yi izleyerek Van Gölü’ne, Erzurum ve Kars üzerinden Trabzon’a, oradan kıyı hattı boyunca Giresun, Ordu, Sinop’a ve İstanbul’a, oradan da Pergamon’a ulaşmayı başarmıştır.  Bütün bu sefer boyunca yaşananlar, karşılaşılan kavimler ve bu kavimlerin özellikleri Ksenefon’un gözlemlerinin süzgecinden geçerek tarihe not olarak bırakılmıştır. Tarihi belgelerin çok az olduğu antik dönemlerle ilgili mevcut kaynaklar tarihten, coğrafyaya, arkeolojiden sosyolojiye ve halkbilimine kadar sosyal bilimler alanında çok değerli kabul ediliyor ve verilen bilgiler en eski tarihi kaynak olarak ele alınarak işleniyor.

 

 

YUVARLARK

YEREL KAYNAKLAR DA DOĞRULUYOR

Ordu tarihi üzerine önemli araştırmaları bulunan Araştırmacı-Yazar Sıtkı Çebi de konuyla ilgili değerli bilgiler aktarıyor. Çebi’nin Gülyalı (Ebülhayr) ve Köyleri Tarihi adlı kitabında Ksenefon’un bilgilerinden hareketle Gülyalı’nın köylerinde geçmiş dönemlerde kestane unuyla yapılan ekmeğin günümüzde de tüketildiğine dair açıklamalar yer alıyor: “Zira halen dahi köylerde kestanenin kurutularak un haline getirilip ekmeklik buğday veya mısır unuyla karıştırılıp pişirildiği ve gayet lezzetli, uzun zaman tazeliğini koruyan bir çeşit ekmek olarak yenildiği bilinmektedir.”

 



Etiketler:
HABERE YORUM YAZIN
Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır....

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

ÇOK OKUNAN HABERLER
ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?