• dolar dolar 3.7652
  • euro euro 4.0418
Whatsapp
0541 452 0 452Whatsapp İhbar Hattı
Halil  ÖZİŞ

Halil ÖZİŞ

GENETİK YATKINLIK

22. yüzyılda çocuklarımız sportif aktivitelerde bulunacaksa muhakkak ki bilimsel metotlara tabi tutalım. Unutmayalım ki her çocuk bir değerdir. Her çocuğumuzun başarılı olacağı bir branş mevcuttur. Çocuklarımız doğru ve bilimsel yönlendirildi mi? Başaracakları kendilerini ispat edecekleri ve genetik yatkınlığı olan bir spor la tanışmasına vesile olmamız gerekir.

İnsana ait Genom o bireyin tüm genetik bilgilerini kapsar. İnsan genomu yaklaşık 30 bin farklı genden oluşmaktadır. Bu ise çeşitli hastalıkların oluşmadan önce önlenmesine ve teşhisine imkân tanımakla birlikte kişinin yatkınlıkları hakkında da öngörüde bulunmaya yarar.

Acaba bizim ilimiz bu bilimselliğin neresindedir. Bir bilen varsa açıklasın, 22. yüzyılda saçma sapan bir spor mantalitesi ile çocuklarımızın geleceği ile oynuyoruz.Çocuklarımızın nasıl bir yetenek olduğunun farkına varmalıyız.Unutmayalım ki bizim çocuklarımızın bir Amerikalı,Fransız,alman,İngiliz ve Çinli den farkı yoktur.Önemli olan bu çocuklarımıza bu fırsatları sunalım.

  Top emperyalizmden maddi ve manevi fırsat kalırsa, bu beyinler oldukça biz bu gerçekleri sadece köşe yazıların da paylaşırız. Yeni sezona başladık transferler art arda patlatıyoruz. Hani paramız yoktu? Hani şartlarımız uygun değildi!

Topa gelince bu şartlar nasıl oluyor. Örnek mi batan kulüplerimiz harıl harıl transfer yapıyorlar ama bir Emre Mor yetiştirmiyoruz.

Bizim yetiştirdiğimiz şampiyonların ve yetenekli sporcuların geleceği nasıl olacak, bu olumsuzluklara rağmen zararın neresin den dönsek bizim için kar olacaktır. Haydi uyan Ordulum, belirttiğimiz bilimsel çalışmalar için muhakkak ki güçlü yatırımlara ihtiyaç var.Biz ordu ili olarak çocuklarımıza bu fırsatları sunmalıyız.

İşte aşağıdaki tespitler nerede olduğumuz göstergesidir. Bizim utanacak bir tarafımız yok. Şartları oluşturmayanlar utansın.

Kasların kasılması, hızı, kaslara daha fazla kan, dolayısı ile oksijen taşınması gibi sportif performansta belirleyici unsurların iyileştirilmesinde çeşitli protein ve gen ekspresyonları etkilidir. Kas gücü, dayanıklılık, güç, vücut kompozisyonu ve sporla ilişkileri tespit edilen 200 adet gen tanımlanmıştır.

Bunlardan biri olan ACE-3 (ACTN3) geni de spesifik bir genotip, serumda düşüş ve dokuda aktivasyon artışına neden olmaktadır. Bu konuda yapılan genetik çalışmalarla elit sporcularla, (sedanter) normal bireylerin karşılaştırıldığı ve bu elit kişilere özgü genetik farklılığın belirlenmesi, erken yaşta genotip belirlenmesiyle yatkınlığı olan kişileri yatkın oldukları sporlara yönlendirmek çok faydalı olacaktır.

Erken yaşta yapılacak genetik tarama ile bir çocuğun genetik olarak hangi spordaki elit sporcularla ortak özelliklere sahip olduğu belirlenip, ona uygun özel bir sporda gelişmesi ve özel antrenman programlarının düzenlenmesi büyük bir potansiyel sağlayacaktır. Diğer yandan sporculara uygulanacak genetik tarama testleri, genetik yatkınlıklarının artırılması ya da geliştirilmesi için özel antrenman metotlarının geliştirilmesini de sağlayacaktır.

GENETİK TESTİN DAYANAĞI

Alfa-actinin-3 yani ACTN3 gen testi çalışmalarında 50'ye yakını Olimpik olmak üzere yaklaşık 500 elit sporcu incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda yaklaşık sprint, dayanıklılık, yüksek dayanıklılık, kontrollü dayanıklılık gibi özellikleri sağlayan kromozom sayıları tespit edilmiştir. Öyle ki, teste giren kişiye yatkın olduğu spor dalları söylenebilirken, bir spor dalında yatkın olduğu tür de söylenebilmektedir. Örneğin uzun mesafe bisiklet sporcusu (Değişken XX 2 kopya) ile kısa mesafe bisiklet sporucusu (Değişken RR 2 kopya) farklı yatkınlıklara sahip olmalıdır.

GENETİK TEST TABLOSU

İşte bu bilgiden yola çıkarak aşağıdaki tabloyu oluşturarak tahmini yatkınlık kararı verilmektedir.
ACTN3,Geni,(Alfa-actinin-3),R577X,değişkenler.
Hemozigot,Normal-CC:DeğişkenRR(2kopya)Dayanıklılık.
Sportif yatkınlık.: Vücut geliştirme, Halter, Judo, Boks, Karate, kısa mesafeli yüzme, Atletizm kısa sprinter, Yüzme kısa mesafe,Bisiklet,kısamesafe,
Hemozigot,değişim-TT:Değişken,XX(2kopya)-Yüksek-dayanıklılık.
Sportif yatkınlık: Maraton, triatlon, dekatlon, Yüzme uzun, Bisiklet uzun, 5000m, 10.000 m Koşular, Uzun yürüme, 3000- 5000m,engelli,veya,düz-koşular,gibi,sporlar.
Heterozigot,değişim-CT:Değişken,X(1kopya)Dayanıklı-kontrollü.
Sportif yatkınlık: Basketbol, hentbol, voleybol, futbol, tenis, ve hem kısa hem uzun mesafeli yarışlar gibi.

GENETİK TESTTEN ELDE EDİLEN FAYDALAR

Bu test sonucu yapabileceği ve başarılı olabileceği spor tespiti yapılan bir çocuk, hedef başarıyı sağlayabilmek için yapacağı sporda kendine uygun özel antrenman programları tespitini de almalıdır. Ayrıca bu çocuğumuz sporda mevcut olan, disiplin, yaratıcı olma, iyi motivasyon, antrenman, psikolojik ve mental uygunluk gibi vazgeçilmez prensipleri de göze alarak yapacağı spora yönlendirilmelidir.

Çok küçük yaştaki örneğin 2-3 yaş aralığında olan bir çocuk bu anlattığımız özellikleri düşünerek karar verebilecek durumda değildir. Ancak yatkın olduğu sporu değil de başka bir sporu yapan çocuğun o alanda emek verdikten sonra yeterli gelişimi gösteremeyip başarısızlık yaşaması, beraberinde büyük hayal kırıklıkları da getirmektedir. O nedenle bu testlerin yaptırılması faydalıdır.

GENETİK TEST NEREDE NASIL YAPTIRILIR

Bu testlerin yaklaşık maliyeti ise 150-200 USD civarındadır.
ACTN3 gen testi yaptırabilmeniz için bu işi yapabilen bir laboratuara çocuğunuzla birlikte giderek çok az miktarda alınacak kan örneği vermeniz yeterli olacaktır. Test sonuçları ise yaklaşık 1 hafta içerisinde çıkmaktadır. Bir çok laboratuar bu testi yapmaktadır.

GENETİK TEST YANLIZCA BİLİMSEL BİR TAHMİNDİR

Yukarıdaki sınıflandırma sadece örnek teşkil etmesi amacıyla konmuştur. Bu konudaki bilimsel çalışmalar halen devam etmektedir. Her geçen gün spor için performans ve dayanıklılık ilişkileri ve etkileri olan yeni yeni genler bulunmaktadır.

Not: Meydan lourse, Marmara Üniversitesi Yayınları, Selçuk Üniversitesi yayınlarından yaralanılmıştır.)

 


MAKALEYE YORUM YAZIN
Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır....

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.