TOP 5 HABER
Whatsapp
0541 452 0 452Whatsapp İhbar Hattı
Halil  ÖZİŞ

Halil ÖZİŞ

SPOR EVRENSEL SEVİYEDE ÖZELDİR

Avrupa modeli de Napolyon’un Orta Avrupa’yı özgürleştirme hareketlerinden doğmuş olup, kulüpler ulusal direniş örgütleri olarak kurulmuşlar ve bu gelenek 19. yüzyılda ki milliyetçilik akımları ile daha da ilerlemiş ve güçlenmiştir. Bu nedenle bu gelenek, Orta Avrupa köklerinden gelen bir eğilimi yaşatmış ve nerede olursa olsun sporu, siyaset bütününün bir parçası olarak görmüştür.

Savaş, çok eski dönemlerden beri, insan toplulukları arasındaki sorunların çözümünde zaman zaman başvurulan bir araç görünümündedir. Dış politika aracı olarak genellikle en son başvurulan yöntem silahlı güç kullanma tehdidinde bulunma veya silahlı güç kullanmadır. Bu da sınırlı müdahale şeklinde olabileceği gibi doğrudan doğruya savaş şeklinde de olabilir. Ancak bu yöntem riskli olduğu için kullanmaktan kaçınma yönünde genel bir eğilim varsa da bazen devletler ya bu yola başvurmaya mecbur kalmaktalar ya da önceki yolları kullanmadan daha çabuk sonuç almak amacıyla doğrudan bu yola başvurmaktadırlar.

Bir başka araç da içişlerine müdahaledir. Devletler bir devletin politikasını etkilemek amacıyla bu ülkedeki azınlıkları destekleyebilmekte, terör örgütlerini kullanabilmekte, o ülke içinde kendi gizli servisleri aracılığıyla iç karışıklıklar çıkarabilmektedir. Burada amaç, genellikle o ülkede bulunan hükümetin kamuoyu desteğini yitirmesini sağlayacak dış politikada belli kararları alamaz duruma gelmesini sağlama ve dikkatini iç politikada toplayarak dış politikada istediği başarıyı göstermesini engellemektir. Bunun yanında buna başvuran devlet, diğer devleti belli davranışlara yöneltmek veya caydırmak için bunu bir pazarlık aracı olarak kullanmayı da hedeflemiş olabilir.

Tarihi süreç incelendiğinde Fransız soylusu Pierre Baron De Coubertin, 1870-1871 yıllarındaki Almanya ve Fransa arasındaki savaşı Fransa’nın neden kaybettiğini araştırmıştır. Coubertin’in düşüncesine göre yenilginin sebebi, Fransa’da gerçek anlamda fiziksel eğitimin verilmemesidir. Coubertin bu durumu sporla aşma düşüncesine girmiştir. Coubertin’e göre gençlik, sadece kapalı sınıflarda değil, aynı zamanda açık havada spor yaparak yetişmelidir. Bu itibarla da Coubertin, Fransa’da çağın gerisinde kalan eğitim ve spor kuruluşlarına yeni bir sistem getirmek istemiştir.

Aynı zamanda sporla ülkeleri birbirlerine daha yakınlaştırarak ve sporla gerçekleşen rekabet ile savaşları önleyebilmenin daha doğru bir yol olabileceğini düşünmüştür.

Olimpik Hareketi bulan Fransız Baron Pierre de Coubertin, sporun Almanya ile gelecekte yapılacak bir sonraki savaşa Fransız gençlerini fiziksel olarak hazırlayacak bir oluşum olduğunu kabul etmiştir. İlk büyük siyasi etkileşim 1936 Olimpiyatlarında Nazi Almanya rejiminin Berlin Olimpiyatlarını mümkün olan tüm şekillerde bir propaganda aracı olarak kullanmış olmasıdır. Bu da Hitler Rejiminin gerekçelendirilip reklamının yapılması ile gerçekleşmiştir.

Politik meşruluğun yaratılması sırasında spor, doğal bir araç olarak kullanılmıştır. Sporun diplomasiyi, diplomasinin de sporu kabul etmesi görüşü üzerine çalışmaya katılanlar arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. Politika ve spor üzerine eğilen yazarlar sporu devletler tarafından kullanılan politik bir araç olarak gördükleri düşünülebilir. Spor diplomasisinde de genellikle geleneksel diplomatik uygulamalara yer verildiği söylenebilir. Sporun günümüz küresel toplumundaki önemi gösteriyor ki o toplumu anlayışımız sporun yol açtığı sosyal süreç çeşitliliği analizinden kaynaklanmaktadır.

Uluslararası komitelerin genişlemesi ve devletler ve güçlü ülke grupları arasındaki uyumu geliştirmesi yoluyla milletlerin bütünlüğünü sağlamayı amaçlamaktadır. FIFA gibi uluslararası spor organizasyonlarının küresel etkenler olarak büyüyen önemi, özellikle FIFA ve IOC yöneticileri dünyanın her yerinde diplomatik ayrıcalık aldıklarından dolayı, devlet üstünlüğü dünya görüşüne meydan okumaktadır.

Sovyet devletleri ve Sovyet modeli uygulayan devletler için spor kendi uluslararası amaçlarını gerçekleştirmek için kullanılan bir araç olmuştur. Bu durum öyle kökleşmiş ki Sovyetler Birliğinin dağılmasının ardından, IOC tarafından kendi bayrakları altında bağımsız birer devlet olarak oyunlara katılmalarına izin verilen ülkeleri Birleşmiş Milletler tarafından bağımsız ülkeler olarak kabul edilme yarışması ve çalışmalarını, BM içerisinde meşru bir koltuk elde etme için neredeyse bir ön koşul olarak kullanmaya başlamışlardır. IOC, daha Sovyetler dağılmadan Letonya, Litvanya ve Estonya’nın varlıklarını bağımsız devletler olarak kabul etmiştir.

Olimpiyat oyunları, ülkeleri bir araya getirmekte ve sporun sosyal, kültürel ve politik önemini ortaya çıkarmaktadır. Aynı zamanda olimpiyat oyunları insanları bir araya getiren bir kavram olarak nitelendirilmektedir. Sporun ülkelerin birbirlerini dikkate almalarında olumlu bir ekonomik yaptırım aracıdır. Oysa 19. yüzyılın son yıllarındaki İspanya’nın spor faaliyetleri en yüksek sosyal sınıftan birkaç kişinin öncülüğünde yürütülmüştür. At biniciliği, vuruş ve eskrim bunların başlıcalarıdır. Daha alt sınıf üyeleriyse sadece yerel festivallerde bu sporlara katılabilmektedir. Boğa güreşi ulusal festivallerin vazgeçilmezi olmuş ve tren yollarının izleyici ve boğaları taşımasıyla bu durum ticarete dönüşmüş ve 1886’dan itibaren güreş alanları inşa edilmiştir. Sosyal sınıf ayrımları 20. yüzyıl başlarında ekonomik gelişmenin ülkede eşit olarak gerçekleşmemesiyle ortaya çıkmış ve devam etmiştir.

Büyük oyunlar ve olimpiyatlar, uluslararası sporun sadece bir parçası görünseler de bu oyunlarda yer alan ülkeler, yıllar boyunca diplomatik alanda ön planda tutulmuştur. Olimpiyatlarda ana tez olimpiyatlara katılan ülkelerin kendilerini sportif anlamda temsil etmeleri ve ülkelerinin varlıklarını ve güçlerini olimpiyatlar aracılığıyla dünyaya hissettirmeleridir. Bu sportif organizasyonlar, daima tüm dünya tarafından destek alan organizasyonlardır.

Spor organizasyonları siyaset üstü bir misyona bürünür. Diplomaside siyaset üstü tutulması evrensel bir norm seviyesine ulaşmıştır. Artık spor, sporcu, antrenör, spor yöneticisi diplomatik özellik kazanmıştır.


MAKALEYE YORUM YAZIN
Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır....

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.