• dolar dolar 3.6186
  • euro euro 3.8430
Whatsapp
0541 452 0 452Whatsapp İhbar Hattı
Naim  GÜNEY

Naim GÜNEY

1910 YILINDA ORDU’DAN AVRUPA’YA ÇIKARTILAN TUNÇ BALTALARI, NEREDE BİLİYORMUSUNUZ? (1)

Osmanlı İmparatorluğunun iyice çöküşe geçtiği 1910’lı yıllardan itibaren, batılı dostlarımız, antik bölgelerimize  yoğun biçimde arkeoloji ekipleri getirmeye başlamışlardı. Bu arkeoloji kazılarını “bilimsel araştırmalar yapıyoruz” diye açıklamışlar ve Anadolu topraklarımızdan çıkardıkları bir çok tarihi eseri, bakım onarım yapmak bahanesiyle ülkelerine götürmüşler ve bir daha geri getirmemişler. Avusturyalılar, neredeyse 140 yıldır Efes'i, Almanlarda yıllardır Bergama’yı kazıyorlar. Üstelik bu ülkeler ülkemizden gizli kaçak götürdükleri bu eserlerle ülkelerinde Efes Müzesi'ni, Bergama Müzesi'ni kurmuşlar.

Birçok koleksiyoncu, Osmanlının her köşesinden topladıkları binlerce antik eseri, Avrupa’daki müzelere pazarlayıp, sattılar ve halen de satmaya devam ediyorlar. Türkiye'den 50 binden fazla tarihi eserlerin kaçırıldığı tahmin ediliyor. Bu tarihi eserlerin şimdi nerede olduğunu, hangi ülkeler tarafından ne zaman ve nasıl yurt dışına çıkarıldığı tek tek tespit edilmiş. Bu antik tarihi eserlerin fotoğraflanması toplamda iki ya da iki buçuk yıl sürmüş. Bu eserlerin tespit sürecinde 74 bin fotoğraf çekilmiş. Ve bir ilk olarak 2011 yılında Kültür ve Turizm Bakanı olan Ertuğrul Günay'ın girişimleriyle, Çorum Hattuşaş’tan Almanya'ya götürülen Boğazköy Sfenks'i ülkemize dönmüş.

Türkiye'den kaçırılan tarihi eserlerin  en fazla olduğu ülkeler arasında Almanya, İngiltere, Fransa, Avusturya ve ABD’de görülmüş. En önemli eserlerimiz bu ülkelerdeki müzelerin bünyesinde, bulunuyor.

bronz balta1

AVRUPA’YA KAÇIRILAN “KARADENİZ HAZİNELERİ ” 

Yaşadığımız Karadeniz’de ise çok eski geçmişe dayanan birçok hazinenin olduğu zaten uzmanlarca biliniyordu. Birçok yabancı koleksiyoncu, Ordu ve Trabzon yöresinden çıkan bazı antik eserlerimizi bir takım yerli aracılar vasıtasıyla öğrendiler. Yöremizde çıkan  bu tip antik eserlerin 1900 lı yıllarda kimler tarafından bulunduğu ve uluslararası koleksiyoncu yabancılara kimlerin haber verip, pazarladığı hususları bilinmemektedir.1910 yılında yurtdışına kaçırılan ve  ünlü müzelere pazarlayıp, satılan bu eserler, dünya arkeoloji literatüründe çoktan yerlerini almışlardı. Bizde tesadüfen 2000 yılında yayınlamış olan bir dergiyi incelerken Ordu’nun ve Trabzon’un hazinelerini öğrendik. Ordulular tunç balataların varlığından hiç haberi yoktu. İşte Ordu ve Trabzon hazineleri hakkında öğrenebildiğimiz bilgiler şunlar:

isve+ğ tarih m+-zesi

“TRABZON HAZİNESİ”

Trabzon Hazinesi bugün ABD’de, Indiana Üniversitesi koleksiyonunda yer almaktadır. Ortadoğu ve Balkan ülkelerinde ABD’nin diplomatik temsilcisi olan B. Y. Berry, 1970′de tüm eski eser koleksiyonuyla birlikte bu hazineyi de Indiana Üniversitesi Sanat Müzesi’ne bağışlamış. 578 adet altın takıdan oluşan bu hazine, müze müdürü W. Rudolph’un 1978 de yaptığı yayın sayesinde (Indiana University Art Museum Bulletin I/2, 6 – 21) literatüre ‘Trabzon Hazinesi’ olarak dünya arkeoloji literatüründe girdi. 

 “ORDU HAZİNESİ”

Bir hazine de 1910 yılında  Ordu çevresinde bir mağaradan toplu olarak çıkartılan tunç baltalardan bahsedilmektedir. Eti veya İskitler çağlarına aidiyet kaydedilen bu baltalar bir takım yollarla yurt dışına gitmişti. “Ordu hazinesi” denilen bu eserler, Stokholm Devlet Tarih Müzesi’nde (Statens Historiska Museum) 15.576 kayıt numarasıyla yer alıyor. Bu Ordu hazineleri öyle  altın veya ziynet eşyalarından değil, sadece 7 adet antik tunç baltalarından oluşuyor. Kayıtlara göre bu antik tunç baltalar,1910′da Kirkor Minassian adında Parisli bir antikacı tarafından Ordu’dan kaçırılarak yabancı bir müzeye getirilmiş. Stokholm Devlet Tarih Müzesi  bu antik 4 baltayı satın almış ve diğer 3 baltanın da fotoğraflarını arşive koymuştu.


MAKALEYE YORUM YAZIN
Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır....

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.