• dolar dolar 3.7652
  • euro euro 4.0418
Whatsapp
0541 452 0 452Whatsapp İhbar Hattı
Naim  GÜNEY

Naim GÜNEY

ORDU’YA BİR KENT MÜZESİ GECİKMEDEN KURULMALIDIR.

1.ORDU KENT MÜZESİNDE KURULUŞ ÖNCESİ YAPILACAK BAZI ÇALIŞMALAR
Öncelikle yöresel değerler konusunda duyarlı bir gönüllüler grubu oluşturulmalıdır. Bu grubun içinde halkbilimciler, tarihçiler, beşeri coğrafyacılar, arkeologlar, yöreyi çok iyi tanıyan ve yöre insanı ile rahat iletişim kuracak, onların saygı duyacağı kişiler bulunmalıdır. Yöre halkından olan halkbilimciler, tarihçiler, meslek odaları, sivil toplum kuruluşları, ilçe belediyeleri, alt belediyeler, muhtarlar, kanaat önderleri bu grubun sık sık başvuracağı kişiler olmalıdır. 
Kurulacak Ordu Kent müzesinin yeri, her türlü ulaşım, güvenlik, yangın, deprem, sel gibi afetleri de göz önüne alarak tespit edilmelidir. Müze binası, Ordu  şehrinin dokusuna uygun ve şehrin kültürel geçmişini yansıtan bir yerde olmalı ve çevresi de ona göre düzenlenmelidir. Mümkünse tarihi geçmişi olan (örneğin Keçiköy’deki eski Memleket Hastanesi gibi) bir bina olmalı, bu mümkün değilse gerekli şartları taşıyan bir bina eskisine benzetilerek yapılmalıdır. 
Ordu Kent müzesi oluşturmak için bir bütçe oluşturulmalı ve mümkün olan en kısa zamanda müzenin kurulumu tamamlanmaya çalışılmalıdır. Zira belediye veya valilik destekli bu tür çalışmalar belediye başkanı veya valilerin değişmeleri halinde akim kalabilmekte, oluşan gönüllüler heyeti dağıtılabilmektedir. 
Köy köy gezilip hangi eserlerin nerede bulunabileceği tespit edilmeli, müzede oluşturulacak bölümler ve sergilenmesi düşünülen eserler tespit edildikten sonra öncelikle eserlerin orijinal olması için gönüllülerden bağış istenmelidir. En son çare satın alma olmalıdır; ama burada dikkat edilecek önemli bir husus suiistimalin önlenmesidir. Zira tespit edilen eserleri önceden halktan alacak ve bunu yüksek fiyatla satacak art niyetli insanlar olabilmektedir. 

2.ORDU KENT MÜZESİNDE BULUNACAK BAZI BÖLÜMLER VE EŞYALAR 
Ordu Kent Müzesinde Rüsumat  gemisini ve 19 Eylül Atatürk’ün Ordu’ya geliş tarihini  hatırlatacak bir bölüm; Mısır, Fındık ve Kivi gibi Tarımsal ürünler ile hasat Müzesi; Balıkçılık Müzesi; Halk Zanaatları ve El Sanatları Müzesi ve Denizcilik Müzesi gibi bölümler mutlaka bulunmalıdır. Bunun dışında Ordu Kent müzesinde bulunmasını tavsiye edeceğimiz maddi kültür unsurları şunlar olabilir: 

 1.Ordu’daki köy okulları dâhil tüm eğitim kurumlarının tarihi özellikteki eşyaları ile Ordu’da Eğitim tarihi
 2.Kurtuluş Savaşı dönemine ait Ordu’daki her türlü silah, çanta, teçhizat, yazılı evraklar. 
 3.Yöresel kasket, kara lastik, peştamal gibi giyim-kuşam eşyaları ve örnek odalar (örneğin gelin odası, çeyiz sandığı). 
 4.Yöresel dokumalar, dastar kilim tezgâhları, el değirmeni, bakır kazanlar, bakraçlar ve ibrik, güğüm, köylerdeki yer ocağı, kuzine, kaşık, kepçe, kevgir, elek, gaz lambası, şamdan, lüks lambası, kandil, yemek sini ve ayakları, çeyiz sandıkları, eğirecek, çıkrık, nakış ve dikiş makinesi, düğün ve gelin odaları, antik duvar saatleri, eski kilimler, halılar, zembil, kolan, urgan ve bağcıklar, çömlekler, ahşap hamur tekneleri, el havanları, eski silahlar, müzik aletleri, dini ve sanat eşyaları
 5.Ordu’da kurulmuş ve yöreyle özdeşleşmiş fabrikalara (Soya, Fiskobirlik, Çamsan, Sağra) ait eski eserler ve resimler. 
 6.Ordu’da görev yapmış eski valiler, kaymakamlar, belediye başkanları ve eski siyasetçilere ait tanıtım bilgileri. 

 7.Ordu’da geçmişte yaşamış kaybolmuş, değirmencilik, bakırcılık, semercilik, demircilik, el arabacılığı gibi meslekler ile ilgili eşya ve tanıtımlar, ahşap yayık, külek, dibek taşı, Bileki taşı, Serentiler, Çitenler, Fındık toplama şelek, hey, göcek ve sepetleri, savurma makineleri, el patozu, düven, nal, mıh, tırpan, girinti, keser, girebi, nacak, orak, balta, el hızarı, eğer, semer koşum takımı gibi eski aletler.
 8.Ordu şehrine ait eski fotoğraflar, biblolar, tablolar ile eski video ve Ordu filmleri.
 9.Ordu’da yayınlanan eski gazetelerden örnekler; eski baskı makineleri. (Bilal Köymen’e ait)
10.Ordu’da yayın yapan televizyon ve radyolarla ilgili amblem ve tanıtımlar. 
11.Ordu’da faaliyet gösteren (ORSEV gibi )sivil toplum kuruluşlarının tanıtımı (Bu, aynı zamanda onların desteğini de sağlar). 
12.Eski Doktorlar, eczacı ve dişçiler, memleket hastane resimleri ve hastane araç gereçleri. 
13.Özellikle Ordu’da sporun ve Orduspor’un tarihçesi ve yetişen yıldız sporcuların tanıtım bilgileri. 

14.Eski bir fındık kırma fabrikasının üç boyutlu örneği (kırma, eleme vb. nasıl çalışır?) kurulmalıdır.

  1. Eski mavna, çapar, pereme gibi deniz vasıtaları ve her türlü balıkçılık ve balık ağları sunulmalıdır.

16. Eski Ordu’da yöresel mimari yapılar, şehirde ve köydeki geleneksel aile ve ev hayatı hakkında yazılı ve görsel çalışmalar ile  Ordu’nun yemek ve sofra kültürü.

17. Balmumundan veya tablo şeklinde yapılmış, Ordu’da unutulmayan ünlüler ve iz bırakan simalar, öykülerinin sergilendiği bölüm  ( Tıflı, Bilal Köyden, Süleyman Felek, Recai Bey, Sırrı Paşa, Ali Ataoğlu, Horoz Mehmet, Klarnetçi Ahmet gibi )

  1. Ordu tarihinde yaşanmış afetler, Bir zamanlar Ordu, Kronolojik Ordu tarihi, Kurtuluş savaşında Ordu, Mübadele ve Göçler, Sözlü tarih, Sanal Müze, Cumhuriyet döneminde Ordu, Atatürk ve Ordu, Ordu’nun Demografik alt  yapısı, Ordu’nun tarihi eserleri, Ordu’nun ulaşım tarihi, Ordu’da Balıkçılık, Ordu’nun coğrafi yapısı, Ordu’da turizm, Ordu’da Ekonomi ve ticari hayat, Ordu’nun yaylaları, Ordu’nun sağlık tarihi, Ordu’da eski çocuk oyunları, Ordu’da eski düğün ve eğlence gelenekleri.

19. Ordu’da kültür ve sanat hareketleri, Ordu Belediye Karadeniz Tiyatrosu, eski sinemalar, park ve gazinolar, eski otel ve lokantaların öyküsü.
Ayrıca toplanan eserler, elle dokunmanın önlenebilmesi için mutlaka cam bölmeler içinde sergilenmelidir. Yangına ve hırsızlığa karşı tedbirler alınmalıdır. Ordu Kent müzesinin ölü bir müze olmaması için içinde sergi salonu ve konferans salonu bulunmalıdır. 

3.ORDU’NUN GEÇMİŞİNİ GÖSTEREN STATİK UYGULAMALAR,MAKETLER VE İNTERAKTİF UYGULAMALAR

Kent müzesi, Ordu şehrinin hafızası ve çeyiz sandığı olmalıdır. Köklü bir tarihe, sosyal ve kültürel geçmişe sahip olan Ordu'nun değerleri bu müzede titizlikle toplanıp, bilimsel ve hassas bir çalışmadan sonra Ordu’luların ve turizmin hizmetine ve ilgisine sunulmalıdır. Kent Müzesi içinde Ordu’nun geçmişinde önem arz eden olaylar, kaybolan eski meslekler, yaşam tarzına ait ayrıntılar maketler halinde ve interaktif uygulamalar şeklinde izleyenlere gösterilmelidir. Kentle ilgili önemli konu ve olaylar uygun senaryolarla model haline getirilebilir. Müze içinde uygun odalarda ya da bölümlerde statik uygulamalar olarak bu modeller sergilenir. Bu uygulamalara bazı örnekler :

1.Eskiden çok yoğun şekilde görülen komşu yardımı imecelerin mısır tarlasında çalışması, bel bellemesi.

2.Ordu yaşamında çok önemli ihtiyaç olan yollarda mükellef amelelerin kazma kürekle yol açması,

3.Köyde harmanda, kadınların elleri ile fındık kapsulü ayıklanması, fındığı teklemeden ayırması, daldan fındık toplanması, fındığı çuvallayıp atla taşınması, eski el patozuna fındık verilmesi, savurma makinesinde tozdan ayrılması,

4.Eski kırma fabrikasında amele kadınların fındık seçmeleri, elekle elemeleri, tokmakla fındığı kırıp, iç etmeleri,

5.Ordu’nun yüksek kesimlerinde dibek taşıyla bulgur ve buğday dövmeleri,

6.Eskiden odun ateşinde bileki taşında mısır ekmeği yapılması,

  1. Denizden mayet ağı ile balık çekilmesi, balık ağından hamsilerin elle ayıklanması,

8.Nalbant’ın ata nal çakması, ustanın semer ve koşu takımı yapması, elde sepet ve şelek örülmesi, balta kazma yapmak için demir dövülmesi, bakır kazan tencerenin kalaylanması, fırında pide hazırlanması, Ordu’ya has tostun kızartılması, Ordu sucuğunun hazırlanıp, doldurulması,

  1. Köy kadınlarının ahşap yayıkta tereyağ yapmaları, Kara kovan ile petekten kavanoza kadar Ordu balının öyküsü,

10.Dastar kilimi örülmesi, Kozören köyünde el örgü ve dokumalarının canlandırılması.

 4.ORDU KENT MÜZESİ KURULDUKTAN SONRAKİ ÇALIŞMALAR 

Yaşadığımız kentte geçmişte kalan birçok eski eşyaya, insana ve yaşam şekline yeniden tanıklık edebileceği bir müze olmalıdır. İnsanlarımız evinde, bahçesinde babasından, dedesinden, ninesinden kalma eski bir antik eşyayı, senetli ve evraklı bir şekilde Ordu Kent Müzesine armağan etmelidir. Bir eski siyah beyaz anı fotoğrafı, ya da dedesinden kalma kasketi, çizmeyi ya da at eyerini bile hediye etmelidir. Çünkü bunlar, zaman içerisinde kıymeti bilinmezse kaybolabilecek eşyalardır. Kent Müzesi ise o anıları en iyi yaşatılabilecek görsel ve kültürel mekânlardır.

1.Elde edilen tarihi evraklar “prestij kitap” olarak kaliteli ve ofset bir şekilde basılmalı ve kütüphanelerde araştırmacıların, tüm okullarda öğrencilerin hizmetine sunulmalıdır.

2.Ordu Kent Müzesinde bulunacak sergi ve konferans salonunda kültürel faaliyetler, sergi ve konferanslar düzenlenerek dünle bugün bir araya getirilmelidir.

3.Öncelikle Ordu’da bulunan tüm okullardaki öğrencilerin bir program dâhilinde müzeyi gezmeleri temin edilmelidir.

4.Mahalle muhtarları ile yapılacak kimi toplantıların burada olması ve buranın başta muhtarlar olmak üzere azalara, köyde bulunan imam, sağlıkçı, öğretmen vb. memurlara da gezdirilmesi önemlidir.

Ayrıca bütün Ordu’luların ve turistlerin müzeden azami ölçüde yararlanmaları için gerekli kolaylık ve güvenlik sağlanmalıdır.

Ordu Kent Müzesinin kuruluş projesinin yerel, özellikle gönüllü kaynakları harekete geçirebilmesi, Ordu kent müzesinin kentin tarihini bütünlüğü içinde ele alan, çeşitli gruplar arasında karşılıklı tanıma ve anlayışı, ortak yaşam kültürünü geliştiren bir barış ve kucaklama merkezi işlevinin öne çıkartılması, kurumsal faaliyetin bu işlevi yerine getirebilecek dinamizme, bağımsız işleyişe sahip kılınması, bu müzelerin tasarlanmasında kabaca “kentlilik bilinci” olarak tanımlayabileceğimiz bilinç ve duyarlılık türünü geliştirmenin yanı sıra, Ordu kent değerlerinin yerli ve yabancı gezginlere tanıtılmasını, onların kent turlarına eğitici olduğu kadar çekici bir başlangıç “destinasyonu” olmasının açıkça tanımlanması, sergilerinde eşya ile insan arasında değil, insanla insan arasında, topluluklar ve toplumlarla başka topluluklar ve toplumlar arasında bağlantı kurmayı başaracak bir genel kavrama, kurgu ve anlatıya sahip bulunmaları, Ordu Kent müzesinin bir kere kurulduktan sonra da ulusal ve uluslararası gelişmelerle bağlantı içinde, boyuna kendini yenileyen bir katılım ve değişim dinamizmi taşıması, gereklidir.

Sonuç olarak, Ordu Kent Müzesi hizmete açıldığında, tarihi ve kültürel mirasımızın korunmasında, bu alandaki eğitimde ve iletişimde önemli roller oynayacak güçlü sivil bir kültür merkezi olarak ortaya çıkacaktır. Böylece Kavramın en geniş anlamıyla, Ordu kentimizde “yaşam kalitesi” gerçekten yükselecektir. Bu süreci hızlandırmak ve derinleştirmek için hepimizin yapabileceği bir şeyler vardır. Herkese duyurulur. Haydi, iş başında..

Naim Güney /Ordu/Aralık/2015


MAKALEYE YORUM YAZIN
Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır....

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.