istanbul escort kartal escort pendik escort ümraniye escort anadolu yakası escort tuzla escort
Whatsapp
0541 452 0 452Whatsapp İhbar Hattı
O.Rüştü  BAŞ

O.Rüştü BAŞ

Fındığa bağlı ekonomi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yarın burada olacak. Seçmene ne söyleyeceğini ziyadesiyle merak edenlerden biriyim.

Komşu il Giresun’da,  ne söylediği üç aşağı beş yukarı belli. O konuşma, Ordu konuşmasının içeriği hakkında bir ön bilgi veriyor: Fındığın kilo fiyatı 18 lira!

Giresun yağlısı her daim Ordu fındığından bir lira yüksek fiyata alıcı bulur. Bu nedenle Ordu fındığının 17 liraya alıcı bulduğunu söylemek, yanlış olmaz.

***

Küçük bir piyasa araştırması yapınca Ordu’nun tombul fındığının fiyatının17 lira değil daha düşük olduğunu öğrendim. Peki, bu 17 lira hangi fındığın fiyatı… “Çakıldak” dediler.

***

Sosyal medyada bu fiyatın ağustos ayında 11-12 lira olduğunu, üreticinin elinden fındık çıktıktan sonra fiyatın yükselmesinin kimi sevindirdiğini sorgulamaya başlamışlar.

Her yıl, aynı kaderi paylaşıyoruz. Biz değil, aracılar kazanıyor. Bu sarmalı tersine çevirmemiz mümkün mü?

İşte soru bu…

Mümkün diyen tarafta olmak istiyorum. Üretici birlikleri yok edildi. Genel müdürlerini, siyasiler atamış olsa da, güdümlü bir kooperatifçilikti. Üreticiler için kooperatifler aracılar, karşısında yıkılmayan bir kale idi. 

Kısacası tarıma devlet desteği, bu kanallardan akıtılıyordu.

Kimmiş, arkadaki güç: Devlet!

Bugün bu güç ne yazık ki piyasayı dengelemeye yetmiyor. En güçlü olan yabancı firmanın bu yıl ki, fındık ihracatı 500 milyon dolar. Yerli ve Milli en yakın ihracatçımız ise 50 milyon dolarla ikinci sırada.

***

Ne yapılmalı?

Tüketiciyi koruma kampanyası başladı. Sebze, meyve derken, bulgur, nohut tanzim satışları, dar gelirlilere kısa süreliğine de olsa, ekonomik olarak bir nefes aldıracak.

Aynı kanaldan gidersek; ÜRETCİYİ KORUMA TANZİM SATIŞLARINI, başlatırsak, tarımdan elde edilen gelirimizi artırabiliriz.

Tarımla uğraşan çiftçi; mazotunu, tarım ilacını, gübresini ve diğer bakım girdilerini üreticiyi koruma tanzim satışlarından temin ettiği zaman, aracı payı ortadan kalkacaktır.  Bir de devletin bu tarım girdilerden =0= katma değer vergisi aldığını düşünün?!

***

Üreticiye destek, bir başka kanaldan nasıl sağlanır?

Güdümlü kooperatifçilik siyasilerin “arpalığı” olmuştu. Bu denenmiş, kötü sonuç vermiş, dolayısı ile “taban fiyat ilan eden, destekleme alımı yapan devlet” her yıl zararı sineye çekmek zorunda kalmıştır.

Bu örnek, örnek değil!

İlk akla gelen yine kooperatifleşme. Nasıl bir kooperatifleşme? Yukarıda saydığım üreticiyi koruma tanzim satış mağazalarından direkt yararlanan bir kooperatifleşmeden bahsediyoruz. Ürünü de bizzat tüketiciye (aracı olmadan) ulaştırandır.

***

Tarımda sadece dekar başına üretimi artırma yetmiyor. Tarıma dayalı sanayinin (TDS) mutlaka ürünün yetiştirildiği bölgelerde kurulmasının yolu açmalıdır. Yaratılan katma değer sadece tarlada/bağda/bahçede çalışanı kurtarmayacak;  o şehirde yaşayanların refahını da artıracaktır.


MAKALEYE YORUM YAZIN
Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır....

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.