Whatsapp
0541 452 0 452Whatsapp İhbar Hattı
Yalçın Şimşek

Yalçın Şimşek

İlkelliği aşmak elimizde...

Ay'a ayak da bassa, Mars'ta yeni bir yaşam da arasa, ilkellikten bir türlü kurtulamıyor insanoğlu...

İlkeliz, çünkü ilkel amigdalamızın kurbanıyız!..

Tartıştığınız bir insan, sinirlenip hiç beklenmedik bir anda yüzünüzün ortasına bir yumruk atıyorsa, bilin ki amigdalasının kölesidir...

5. kattaki bir ofiste hummalı bir çalışma sürerken, biri heyecanla içeriye girip, “deprem oluyor!” diye haykırdığında, biri can havliyle camdan aşağıya atıyorsa kendini, bilin ki o da amigdalasının kurbanıdır…

İlkelliğimizin, ilkel davranışlarımızın, içgüdülerimizin, sonradan pişman olduğumuz birçok davranışın tetikleyicisidir amigdala…

Beynimizin alt kısmına saklanmış küçücük bir parça olan amigdala, canlılarda gelişen ilk beyin olarak; açlık, tokluk, cinsel içgüdü, üreme dürtüsü, kavgaya katılma ya da kaçma gibi duyguları kontrol ediyor.

Haşarı bir çocuk gibi düşünmeden karar verip aniden davranan amigdalaya, daha büyük ve daha kompleks olan serebral korteks dahi hükmedemiyor.

Oysa insanda sonradan gelişen ve beynin o gizemli kıvrımlarından oluşan serebral bölge; tam bir bilge, tam bir sanatçı:

Bilgi ağı yaratıyor, sorguluyor, çıkarımda bulunuyor; iyi, güzel ve doğru kavramlarını anlıyor, estetik değerler üretiyor, düşünüyor, felsefe yapıyor, problem çözüyor vs.

Kaba bir tabirle; içgüdüsel olarak hızla devreye giren amigdala ilkelliği, sorgulayarak yavaş karar veren serebral bölge ise gelişmişliği temsil ediyor…

Bilim insanları, amigdalayı ancak gelişmiş ve hızlı karar alabilen serebral korteksin frenleyebileceğini belirtiyorlar.

Ancak serebral korteksin de eğitimle, düşünsel ve sanatsal aktivitelerle, eleştirel yaklaşımlarla, tartışarak, analiz yeteneğini geliştirerek, daha fazla okuyup daha fazla müzik dinleyerek gelişebileceğini vurguluyorlar.

Serebral korteks geliştiğinde, aniden yumruk atmanızı, birden küfür etmenizi, ya da kaçmanızı emreden amigdalayı frenleyerek, bu kararları vermeden önce düşünüp taşınmanızı sağlıyor…

Bunları öyle laf olsun diye söylemiyorum; bir amigdala kölesi olarak öyle ani kararlar alıp, öyle ani davranışlarda bulunuyoruz ki, anlamak mümkün değil!...

O halde ilkellikten kurtulmak için; kitap okumaya, müzik dinlemeye, düşünmeye, resim yapmaya, mantık yürütmeye ve derinleşmeye devam!

 


MAKALEYE YORUM YAZIN
Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır....

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.