Whatsapp
0541 452 0 452Whatsapp İhbar Hattı
Zati  ÜRER

Zati ÜRER

MÜFREDATLAR HAKKINDA-4

Türkçe ve Edebiyat Taslak Programları metinler üzerinde okuma, yazma ve sözlü iletişim bilgi ve becerileri kazandırma anlayışıyla yapılandırılmış. Anlama, anlamlandırma, seslendirme (deşifre)  becerileri de onlar içinde birer kazanım. Metin içeriğini çeşitli yönlerden değerlendirme, üslup, anlatım teknik ve yolları ile ilgili bilgi ve beceriler de yine seçilen belli metinler üzerinde kazandırılmak isteniyor. Benim öğrencilik yıllarımdan beri kullanılan bu metin odaklı ders işleme yöntemi değiştirilmeli artık. Türler odaklı çalışılması olumlu. Ancak öyle de olsa sınırlı metinlere odaklanmak doğru değil. İster istemez metin amaç haline geliyor. Oysa bilgi ve beceri kazandırmaya araç olmalı.

Önceki yazılarımda sözcükten cümleye paragrafa oradan da yazıya gidiş sürecinde anlama, anlamlandırma, seslendirme eğitiminin önemine değinmiş ve bu eğitimin çeşitli kısa metinlerle en az bir dönemde -ki bu bir yıl olsa daha iyi olur-  verilmesi gerektiğini vurgulamıştım. İlkokul, ortaokul ve lise seviyelerine uygun şekilde atılacak bu temel sonrası önerim de şöyle:

Yazılı ve sözlü anlatım alanlarının bilgi ve becerilerini, onları en güzel temsil edebilecek kısa metinler üzerinde üretime dayalı bilgi kullandırma anlayışıyla kazandırmalı.                              Yazılı anlatımı dört koldan incelemek gerekir:

Üslup: Şair ve yazarların kendilerine özgü oluşturdukları anlatım özelliğidir. Şu iki cümlenin anlatım özelliği farkına dikkat! Aynı anlamdaki bu iki cümlenin sözcük seçim ve dizimi farklı:

• Ne kimseye sözüm geçer, ne halimden anlayanım bulunur.

• Kimse sözümü dinlemez, halimden anlayan hiç yok.

Anlatım Teknikleri: Açıklama, tartışma ve bunlara bağlı düşünceyi geliştirme yolları (tanımlama, örneklendirme, karşılaştırma, tanık gösterme, sayısal verilerden yararlanma, eleştirme); öyküleme, betimleme, diyalog... Tekniklerini, çeşitli kısa örneklerle pekiştirmek gerekir. Öğrenci de üretim yapmalı.

Anlatım Yolları: Nesnel, öznel, doğrudan, dolaylı, sanatlı(kapalı) anlatım yollarını öğrencilerin ilgisini çekecek çok çeşitli örneklerle pekiştirirken bilgi onlara da kullandırılmalı. Sanatlı anlatım çok çeşitli olduğundan ilkokul, ortaokul, lise seviyelerine göre seçilmeli.

Anlatım Türleri:  Bu başlık altında yalnızca türlere ait çeşitli bilgileri sınıf seviyelerine göre verir duruma getirmeli. Türleri üç temel gruba ayırıyoruz: 

1-NAZIM: Dizme, düzenleme, sıraya koyma anlamındadır. Ölçülü, uyaklı söz dizimi kurma yoludur. Bir iki örnekle her nazmın şiir tadı veremeyeceği açıklanmalı.

2-ŞİİR: Duygu yüklü söz dizimidir. Şiirler nazım biçiminde de serbest dizim de olur. Türk edebiyatında nazım biçiminde de serbest olarak da güçlü şiirlerin olduğu vurgulanmalı. Çok çeşitli örneklerin özellikleri tanıtılmalı. Ayrıca bu türde öğrencilere yazma eğitiminde duygu aktarma çalışması da yaptırılmalı. Nasıl? Örneğin Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın “Hasretin içimde kefen taşır” dizesindeki altı çizili sözcük yerine “kor” koyulduğunda anlam neden değişir? Bezginlik ve acı çekme duyguları iki farklı sözcükle verilmiştir de ondan. Buna benzer örneklerle duygular tespit edilir, sonra da bunların benzerlerini üretme çalışmaları yaptırılır.

3-NESİR: Düzyazıdır. Türk edebiyatında başlangıcından bugüne kadar düzyazının bütün türleri tanıtılmalı ve onları kaynak alarak benzerleri yazdırılmalı.

Türlerin tanıtımı ardından edebî akımları da vermek gerekir ama lise son sınıfta.

Sonraki yazımızda dilbilgisi ve anlatım bozuklukları konularının nasıl ele alınması gerektiğini açıklamaya çalışacağım.


MAKALEYE YORUM YAZIN
Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır....

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

ÇOK OKUNAN HABERLER
ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?