Ordu
DOLAR16.7832
EURO17.4971
ALTIN976.05
reader

ÜLKE SÖMÜRÜLÜYOR ÜRETİCİ EZİLİYOR BUNU KİMSE GÖRMÜYOR MU? 

  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
  • Yorumlar
ÜLKE SÖMÜRÜLÜYOR ÜRETİCİ EZİLİYOR BUNU KİMSE GÖRMÜYOR MU? 
Abone ol
Yürür Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Nejat Yürür, en büyük fındık alıcısı olan firmaya Türkiye’de kabuklu fındık alım ruhsatı verildikten sonra fındığın uzun yıllar satış ortalaması olan 3,6 dolardan 2,4 dolara düşürüldüğünü belirterek bu durumu ‘görmeyen’ Rekabet Kurumu ve STK’lara tepki gösterdi. 

Yürür Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Nejat Yürür ile fındık ile ilgili bir röportaj gerçekleştirdik. Fındık ticaretinde görünmeyeni gördük ama sonuçta ülkemiz ve üreticimiz adına acılara yürüdük. Ancak bu kez çok dinlenen şarkıda söylenin aksine yarınlar ve yarınlarımız adına korktuk. İşte o röportaj;        

 

FINDIK FİYATI BİLİNÇLİ BİR ŞEKİLDE SİSTEMATİK OLARAK DÜŞÜRÜLÜYOR!

 

Soru: Yıldan yıla fındığın değeri düşüyor diyorsunuz, nasıl ve neden?

 

Ben bir çalışma yaptım. 2005’ten 2021’e kadar olan 15 senelik fındık ihracatının reel getirisi rakamların çıkardım. Bu rakamları da yine İhracatçılar Birliğinin verilerinden çıkardım. Yani resmi rakamlar. Dileyenin görebileceği rakamlar. Kental diyoruz yani iç fındığın 100 kilosu. Bunun fındık ticaretinde adı kentaldir. Bir kental 2005 yılında 921 dolara satılmış. Oradan bugüne kadar geldim. Arada elbette ki bazı dalgalanmalar var. Ancak ben bu 15 yıldaki satışın ortalamasını böldüğümde 724 dolar sonucunu çıkardım. Yani fındığın kentali yani 100 kilosu 15 yılda ortalama olarak 724 dolara satılmış. Küsuratları atıyorum.

 

Soru: Ya 2005 öncesi…

Gerisi de bundan farklı değildir. Ben 2005’e kadar giden verilere ulaştım. Bunu da 200 kiloya böldüğümde ki biliyorsunuz fındığın kentali 100 kilo iç fındıktan oluştuğu için bu 200 kilo kabuklu fındık yapıyor şu sonuç çıktı. 20 senede fındığın 1 kilosu 3 dolar 61 sente satılmış. Yani kabuklu fındık satış ortalaması 3 dolar 61 sent. Bu dolar fiyatı.

 

Soru: Bu ne anlama geliyor?

 

Buradan günümüze gelelim. Doların bugün Amerika’daki enflasyonu nedir? Yüzde 7,5. Yani geçen seneki ya da 10 sene önceki 3, dolar 61 sent ile bu seneki 3 dolar 61 senet aynı değil.  Bu farkı da 3 dolar 61 sentin üzerine koyduğumuzda 3 dolar 85 sent gibi bir rakam yapıyor. Geriye doğru enflasyon oranı da yüzde 7,5 olsun ki daha da fazladır bütün bu farkı 3 dolar 61 sentin üzerine koyduğumuzda 4 dolar rakamı karşımıza çıkıyor. Demek ki fındığın 20 senelik net girdisi 4 dolarmış. Yani müstahsilin, üreticinin 20 sende fındığını 4 dolar gibi bir fiyata değerlendirmesi gerekiyor.

 

GERÇEKTE 4 DOLAR OLMASI GEREKEN FINDIK 2,4 DOLAR

Soru: Yani…

Yani bugün fındığın olması gereken fiyat 4 dolar. Bunu ben demiyorum devletin rakamları diyor. Ben bunu santimine kadar hesapladım. Bu rakamlar gerçek. Bugün kaç lira fındık? Cevap belli 36 TL. Bu 36 TL’yi bugünkü dolar fiyatını bölün biz 15 TL’den bölelim. 2,4 dolar yapıyor.

Soru: Yani fındık ucuzluyor!

Şimdi gelelim bunun etik tarafına hukuki boyutuna, ticaretine, kontrolüne…  STK ne demek sivil toplum kuruluşu. İhracatçılar Birliği, ticaret borsası,  ticaret odası, ziraat odası bunlar hemen sayabileceğim STK’lar. Bunlar bu durumu görmüyorlar mı, nasıl görmüyorlar. Hadi diyelim ki üretici görmüyor, Türk parasına bakıyor, bu işlerden anlamıyor. Yamacın başında ürün yetiştiriyor daha ötesine bakamıyor. Ne verirsen alıyor. Güzel. Peki bu STK’lar, onların başındaki ve yönetimindeki insanlar ne iş yapıyor. Hadi diyelim ki Ordu’dakiler, Giresun’dakiler yetersiz kalıyor peki ya Ankara’dakiler. Ankara’da koca koca bunların başları var. Onların altında özel korumalı araçları var. Hizmetinde uçakları var. Bunlar ne iş yapıyor.

 

REKABET KURUMU VE STK’LAR NEDEN GÖRMÜYOR? 

 

Soru: Sahi ne iş yapıyor?

Bunlar bizim ödediğimiz aidatlarla korumalarla sefa demem ayıp olur ama görev yaparken şu bahsettiğim durum hiç akıllarına gelmiyor mu? Gelmiyorsa nasıl gelmiyor? Hadi buradakiler kifayetsiz, yöresel kalıyorlar ya oradakiler? Ya benden aldığı aidatlar ile saltanat sürenler ne iş yapıyor? Ya da neden bir iş yapmıyor? Bu farkı örmüyorlar mı? Bunlarda hiç mi ekonomist yok? Hiç birimi bünyesinde bir ekonomist çalıştırmıyor? Hadi bizimkiler zavallı, yetersiz bunlar ne olacak?

 

Soru: Sizce görmüyorlar mı görüp de görmezden mi geliyorlar?

Bilmiyorum. Ben kör olsam görürüm sağır olsam duyarım. Kör olsam koklar durumu anlarım. Kör olsa bir insan kokudan alır durumu. Körse göremiyorsa kokusu alır bu durumu anlar. İnsan ne olduğuna anlam veremiyor.

 

Soru: Hangisi kötü görememeleri mi görmezden gelmeleri mi?

Bilmiyorum. Biri çıkıp bana bunu görmedik desin ya da bu ticaret böyle daha iyi desin. Bir şey daha ifade edeceğim. Bu duruma sebebiyet veren sömürgeci firma. Bu adam bizden fındık alır. Ben 50-60 seneyi hatırlarım bizden fındık alır yani Türkiye’den fındık alır. Bu firma için fındık olmaz ise olmazdır. Bu adam çikolatacı kimliği ile benim velinimetim. Üreticinin velinimeti. Bize büyük avantaj sağlıyor. Şimdi burada olsa önünde eğilirim. Ama çikolatacı kimliğiyle.

 

O FİRMANIN KABUKLU FINDIK ALIM RUHSATI İPTAL EDİLMELİ

Soru: İtirazınız neye peki? 

Bu firma geldi burada ticari kimlik kazandı. Aynı şeyi bu adam 30-40 sene önce İtalya’da kendi müstahsiline yaptı. Büyüklerim hatırlar. O zaman İtalyan üreticinin fındığı bizden daha ucuza satılırdı. İtalyan üreticisi ayaklandı, Ferrero’nun fabrikasını işgal etti, yakmaya kalktı, Türkiye’ye git dedi. Bu da Türkiye’ye geldi son 10 senede son 5 senede çok güzel yer yaptı 20 sene ortalaması 3 dolar 61 sent olan fındık fiyatını 1 dolar 20 sent geri çekti. Şimdi bu ne oluyor? Şimdi bu hizmet mi?  

 

Soru: İstihdam sağlıyor denemez mi?

Bu adam 300-350-400 milyon kilo fındığı Türkiye’den alıyor işliyor. Bunu Türkiye’de yapıyor. Yemin ediyorum ki çalıştırdığı 1.000 kişi yok. Hepsi makine. Bütün işi makine yapıyor.  Buraya 28 tane makine getirdi her biri 2-3 milyon avro.  Şimdi devlet bana bu adamla rekabet yap diyor. Devlet bu adama 650 milyon liranın üzerinde para verdi fabrika aç diye. Bu nasıl bir anlayış? Rekabet Kurumu 10-15 senedir cumartesi-pazarda mı? 15 senedir bayram tatiline mi takıldı? Bu ticari olarak olabilir gözüküyor ama ahlaken olmaz bu. Her sene fındık fiyatı geri gelmiş sen de kalmışsın bu adama para vermişsin. Bu olmaz.

 

Soru: Gerçekten ilginç…

Fındık 38 lira olsa 40 lira olsa 50 lira olsa ne olur. Eylülde 1 dolar 17 lira yine 1 kilo fındık 2,5 dolar. Fındık 4 sen önce 400 milyon kiloydu yine 2,5 dolardı. Bu firmaya kabuklu fındık alma ruhsatı verilmeden önce bu memlekette fındık az olduğunda kilosu 10 dolara satılıyordu. Az fındıkta iki misli ihracat yapıyordu milli dediğimiz adamlar. Ne çabuk unuttular bu günleri. Gelelim Rekabet Kurumuna.

 

Soru: Evet Rekabet Kurumuna gelelim…

 

Sen bunu nasıl görmüyorsun. Rekabet Kurumu bunu nasıl görmez. Sen 10 sene önce bu adama kabuklu fındık alabilirsin ruhsatı verdin. Sen bu ruhsatı vermezden önce bu adam sistemden ihtiyacını görebiliyordu. Ve tüketim de periyodik olarak artıyordu. Bu gelmeden artmaya başlamıştı. Dünyada fındık tüketimi artıyordu. Fındık tüketimi 400-500 milyon kiloydu 700-800 milyona doğru gidiyordu. Kimse fındığı yakmıyor. Her sene fındık satılıyor. Satılıyor ama değerinde satılmıyor.

 

Soru: Bozulma kabuklu fındık alam ruhsatı ile başladı yani… 

Sen bu adama 8-10 sene önce kabuklu fındık alabilirsin dedin.  Bu adam geldi organize sanayi bölgesinde fabrika açtı. Bana komşu oldu. Ben bu örneği vermekten yoruldum, söylemekten de dilim kurudu. Bu adam kabuklu fındık almaya başladı. Bu adam 100 milyar doların üzerinde bir güce sahip. Bu adamı kendi memleketlisi zamanında kovdu. Bugün İtalyan fındık üreticisi bizim 2,5 dolara sattığımız fındığı 3,5 avroya satıyor. Bu da gerçek. Bugün İtalya’da fındık 3,5 avro. Niye çünkü orada üretici bu firmayı yakmaya kalktı.

 

Soru: Kabuklu fındık ruhsatı almasının başka yansımaları oldu mu?

Var elbette. Adam kendi vatanında bunu beceremedi Türkiye’de ise fındık ticaret sistemin başına oturdu. Kabuklu fındık alımı sistemin başladığı yerdin son yeri ise ithalatçıdır. Yani o gün satılan kabuklu fındık fiyatı ile ithalatçı orasında rekabet zincirleri oluşur. Adam geldi sistemin başına oturdu rekabet falan kalmadı. O ne derse o fiyattan alım-satım yapılıyor.  

 

 

SÖMÜRÜLÜYORUZ BUNA AFGANİSTAN’DA BİLE İZİN VERİLMEZ!

 

Soru: Sizce bu nedir?

 

Bu sömürgedir. Bu sömürülmektir. Bu dünyanın hiçbir tarafında bu olmaz. Bu Afganistan'da bile olmaz. Rekabet Kurumu bunu görmüyor mu? İnanın böyle ticaret olmaz. Samimi söylüyorum böyle ticaret olmaz. Bu nedir ya… Resmen sömürülüyoruz. Demek elimizde petrol olsaydı bunların askerleri gelecekti onlarla uğraşacaktık. Petrolümüz yok fındığımız var kravatlı olanları geliyor. Belki buna da şükretmek lazım. Yanlış mı söylüyorum petrol çıksaydı coni ile uğraşacaktık iyi ki fındığımız var kahvaltısı geldi!

 

 

Soru: Devam edelim…

 

 

Bir de şöyle bir durum var. Anlatması biraz güç. Bu adam geldi fındığın başına oturdu ya burada bir takım insanlar var nasılsa 12 ay fındığı aynı fiyattan satacağız rekabet diye onunla birlikte hareket ediyorlar ve kazanıyorlar. Niye kazanıyorlar biliyor musun çünkü bu fındığın artmasına izin vermiyor. Dolayısıyla bunların da bir kısmı kazan kazana gidiyor. Şimdi yanlış anlama olmasın bu adam Türkiye'de 350 milyon kilo fındık alıyor ya 350 milyon kilo da dünyada fındık var. Başka ihracatçılar da bu adamın yaptığını delil yapıyor buna göre hareket ediyor. Çünkü sistemi gördü. Bu geldikten sonra fındık fiyatı hiç artmıyor reel olarak artmıyor. Görüntülü olarak artıyor ama reel olarak baktığınız zaman bir artış yok. Buna göre davranıyorlar Nasılsa baba var diyorlar 12 ay sabit fiyattan fındık satıyorlar. Dolayısıyla fındık ticaretinde rekabet bitiyor.

İTALYAN ÜRETİCİSİ KOVDU FINDIK 4 AVRO OLDU

 

 

Soru: Üstüne basa basa ifade etmek istediğiniz şey nedir?

 

Üstüne basa basa ifade etmek istiyorum ki  bu firma İtalya'da da aynı şeyi yapmaya çalıştı İtalyan fındık üreticisi buna rıza göstermedi. Olmaz bu iş dedi fabrikayı bastı yakacaktı. Bunun üzerine bu adam Türkiye'ye geldi 10 senede fındık fiyatını 3,5 dolardan 2,5 dolara düşürdü. Bu gerçek rakamlar ortada. Bu gidiş de devam edecek. Böyle giderse fındık fiyatı 2 dolara da düşecek. Zaten bugünün 2,5 doları 5 sene öncesinin, 10 sene öncesinin 2 doları demek. Enflasyon var çünkü. Biz bunu yaşıyoruz biz bunun içindeyiz

 

 

Soru: Asıl tepkiniz kime yada kimlere? 

 

 

Benim asıl tepkim Rekabet Kurumuna, koca koca STK’lara, bunların başında bulunanlar. Benim paramı alıp da uçaklarla seyahat eden, eskortlarla gezen, sürekli toplantılara girip selam duran adamlara. Ben daha ne diyeyim.

 

 

 

Soru: Rekabet Kurumu’ndan ne istiyorsunuz?

 

Rekabet Kurumu’nda ideal arıyorum. Bir vatansever insan, bir genç çocuk, bir yürekli yönetici ne bileyim sevgi dolu bir adam arıyorum. Bu yörenin ekonomisine bakacak bir göz arıyorum,  kafası çalışan bir adam arıyorum. Gelsin baksın desin ki siz yanlışsınız ya da haklısınız ama haklıysak da işin hakkını versin. Ben rekabet Kurumunu mahkemeye de verdim, suç duyurusunda bulundum. CİMER'e de yazdım. Görevini yapmadığını ifade ettim.

 

 

 

Soru: Toparlarsak…

 

İşin özü bu firmanın Türkiye'de kabuklu fındık alım ruhsatı iptal edilmesi gerekiyor. Ben inanıyorum ki bu yapıldığında fındık üreticisi de buna çok sevinecektir. O zaman bu firmaya yönelik tepkiler de dinecektir eskisi gibi bu firmayı başının tacı yapacaktır. Çikolatacı olarak bu firma ile bir sorunumuz yok ama kabuklu fındık alan bu firma sistematik olarak, düzenli bir şekilde fındığın fiyatını düşürüyor, değerini düşürüyor. Dolayısıyla ülkemiz sömürülüyor, üreticimiz eziliyor. O adam zaten fındığı dünyaya 80 dolara satıyor. Buradaki katma değeri izin versin de yerli sanayici değerlendirsin.

 

 

 

Soru: Gerçekten ilginç tespitler…

 

Bir kez daha söyleyeyim 1000 kişi çalıştırmıyor. Ben 10 milyon kilo fındığı işlemek için 250 kişiyi istihdam ediyorum. O benim 100 mislim fındık işliyor oran olarak benim kadar insan istihdam etmiyor. İstihdam açısından da bu ülkeye kattığı çok fazla bir şey yok. Bu bile işsizlik oluşturuyor.  İnanın bu doğru. Ben 10 milyon kiloyu 250 kişiyle işliyorum bu 400 milyon kiloyu 1000 kişiyle işliyor.

 

 

 

Soru:

 

 

İtalya’da 25-30 sene önce bu adamın fabrikasını bastılar benim ihracatçı ağabeylerin bunu bilir, hatırlar. Ama onlar uzun bir zamandır şunu söylüyorlar aman Ferrero’yu darılmayalım. Aman fındığı pahalı yapmayalım başkaları da üretime geçer. Ben 60 yaşındayım ömrüm bitti kimsenin fındık ettiği yok. Eğer fındık arttıysa Türkiye'de arttı. Hep böyle korkutarak fındığı 2 dolar hapsetmeye çalışıyorlar. Ama işbirlikçisi ama kim ben nereden ne bileyim…

 

 

Soru: Çok teşekkür ederiz.

 

Ben teşekkür ederim. Dilerim görmeyenlerin görmelerine sebep olur.


  • 0
    SEVDİM
  • 4
    ALKIŞ
  • 0
    KOMİK
  • 0
    İNANILMAZ
  • 0
    ÜZGÜN
  • 0
    KIZGIN
 UKRAYNALI ÖĞRENCİLERDEN TEŞEKKÜRÖnceki Haber

 UKRAYNALI ÖĞRENCİLERDEN TEŞEKKÜR

ORDU VALİLİĞİ FATSA’NIN ZEHİRLENMESİ KARŞISINDA TEPKİSİZ Sonraki Haber

ORDU VALİLİĞİ FATSA’NIN ZEHİRLENMESİ KAR...

Yorum Yazın

NE DURUGÖL’Ü KURTARABİLDİ NE DE NAMUSUNU KORUYABİLDİ
LGS’DE TAM PUAN ALDILAR
ALTINORDU KARA GÜNÜDE BARTIN’IN YANINDA
SAYIŞTAY’A 3 YENİ ORDULU ÜYE
KORONADA 2,5 KAT VAKA ARTIŞI VAR DİKKAT!
SİLAHLA OYNARKEN KARDEŞİNİ VURDU!
ERTELENMESİ SEVİNDİRİCİ ANCAK YETERLİ DEĞİL! 
ERDOĞAN, TÜRKİYE'NİN İTİBARINI BİR KERE DAHA YERLE BİR ETTİ
OSKİ’DEN ULUBEY’E 13 MİLYON TL’LİK YATIRIM
İKİZ DEV KURBANLIKLAR 150 BİN TL 
KUMRU’DA KORSAN TAKSİCİYE 9 BİN TL CEZA!
Batuhan Er 52 Orduspor'da
KALE ÖMÜRCAN’A EMANET
3’ÜNCÜ LİGDE GRUPLAR BELLİ OLDU
ORDULU GEZGİN BİSİKLETİ İLE YOLLARDA
“FINDIKTA DA KUR KORUMALI TABAN FİYAT İSTİYORUZ”
Mercan'ın küpe takma hayali gerçek olacak
SAHTE İCRA MÜDÜRÜ 4 BİN LİRA DOLANDIRDI
BİR HAFTADA 10 BİN 328 KONTROL
UYUŞTURUCUYA GEÇİT YOK!

Başka haber bulunmuyor!

Ana Sayfa
Web TV
Foto Galeri
Yazarlar