Ordu
DOLAR13.7186
EURO15.5393
ALTIN786.53

YERLİ FINDIK SEKTÖRÜ TODEX GİBİ PATLAYACAK! 

  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
  • Yorumlar
YERLİ FINDIK SEKTÖRÜ TODEX GİBİ PATLAYACAK! 
Abone ol
Yabancı firmalara kabuklu fındık alım izni verilmesi ve onların da pazarın yüzde 70’ini ele geçirmeleri sebebiyle yerli fındık firmalarının borç sarmalı içine düştüğünü belirten Yürür Fındık Yönetim Kurulu Başkanı Nejat Yürür, “Bu işe bir çözüm bulunmalı. Ya hep sömürge olalım bize fındık ticaretini yasaklasınlar ya da yabancılara. Yoksa yerli tüccar Todex’ten beter olacak” dedi.        

Yürür Fındık Yönetim Kurulu Başkanı Nejat Yürür ile fındık ticaretinin röntgenini çektik. Bilinen ama konuşulmayanlarını konuştuk. Cesaret isteyen konulara daldık. Ortaya ezber bozan bu röportaj çıktı. Haydi birlikte okuyalım…        

 

Soru: Artık literatürümüzde ‘nereden nereye’ diye bir söz var. Fındık ticareti son yıllarda nereden nereye geldi ve nereye gidiyor?

 Biz 8- 10 sene öncesini milat kabul edelim. 10 senedir fındık ticaretinin hele hele son 2 senede yüzde 70’in üzerinde faturalanmasını yabancılar yapıyor. Yabancı şirketler yapıyor. Yani fındığın ticareti, kabullü, alımı dahil yabancıların eline geçti.

 

Soru: Türkiye için de mi böyle? 

Yurt dışına satışı olsun ülke içinde kabuklu fındık ticareti olsun yabancıların eline geçti. Mesela Ordu’daki fındık fabrikalarının yüzde 80’i yabancıların elinde. Doğrudan yabancıların elinde. Ferrero gibi ProGıda gibi. Böyle iki tanesi İstanbul’da bir tanesi Giresun’da olmak üzere 3- 4 firma var. Bu 5- 6 firmanın fındık ticaretindeki payı yüzde 70.

 

Soru: Halimiz bu…  

Halimiz bu ama hal böyle iken bizim yerli saygıdeğer fındık tüccarlarımız tutmuşlar ziraat odasının, TMO’nun yapması gereken işlere kafa yoruyorlar. Yok lisanslı depoymuş yok yerinde tarımmış yok iyi tarım uygulamalarıymış yok üretim artışıymış…  Sen önce bunun ticaretine bak. Buradaki sorunları konuş. 

 

Soru: Nedir sorunlar?

Anlatacağım. En son batan sistem ne Bitkoin. Bunu Türkiye’deki ayağı nedir Todex. Fındık ticaretinde yabancıları arıyorum - yarıdan fazlasını onlar yapıyor- geriye kalan batma riski içinde. Yüzde 70’ten geriye kalanın ticaretini yapan yerli- milli dediğimiz esnaf, ihracatçı, fabrikacı ya da ticaretini yapan adamın riski milyon değil yüz milyonlarla ifade ediliyor. Kamu bankaları da bunlara hesapsız kitapsız kredi dağıtıyor. Bu kredilerin içinde biz ne yaptığımızı bilmiyoruz.

 

Soru: Devam edelim oldukça ilginç tespitler bunlar.

Karşımızdaki adam yani yabancılar dev. Ben kiminle rekabet ederek fındık alıyorum biliyor muzunuz. Ben 100 milyon dolar sermayesi olan bu 4- 5 firma ile rekabet ederek fındık alıyorum. Şaka değil 100 milyar dolar. Bunlar da kabuklu fındık alıyor ben de kabuklu fındık alıyorum. Diğer yerli tüccarlar da kabuklu fındık alıyor. Buradaki çarpıklığı konuşmuyorlar. Benim de buna çıldırasım geliyor.

 

Soru:  Sorun sadece bu mu?

Değil elbette. Peki biz yani yerli firmalar aldığımız kabuklu fındığı kaç lira faiz ödeyerek alıyoruz? Yüzde 20.  Peki bu fındığın yarıdan fazlasının ticaretini yapan yabancı firmaların faiz maliyeti nedir? Yüzde sıfır. Yani libor artı 0,5. Bizim dolar cinsinden borçlanmamız minimum yüzde 7. Bugün gidip bankadan dolar kredisi alsan yüzde 6’dan aşağı faizle alamıyorsun. Adam yüzde 1 ile alıyor sen yüzde 6 ile alıyorsun. Aranda ciroda yüzde 5 maliyet farkı var. Biz bunları karşılayamıyoruz.

 

Soru: Bu durum nereye gidiyor?

Dolayısıyla bizim yani milli ve yerli dediğimiz firmaların borç stokları artıyor. Bu rekabeti sıfırlıyor. Çünkü borç stokun artınca rekabetin azalır. Bir firmanın borç stoku artarsa rekabeti azalır. Ticaret rekabeti de sıfırlıyor. Alana yabancı firmalar hakim. Kabuklu fındık alıyorlar. Yabancı firmalar geliyor rekabetin sıfır noktasında kabuklu fındık alıyor. Bunu kim yapıyor en büyük çikolatacı, en büyük ithalatçı yapıyor.

 

Soru: Rekabetsiz fındık alımı yapılıyor?     

Elbette. Rekabet fındığın neresinde? Kabuklu fındığın oluştuğu yer ile ithalat arasında rekabet oluşması lazım değil mi? Yani bir anlamda ithalatçı ihracatçı arasında rekabet olur. Peki Türkiye’nin en büyük fındık ihracatçısı kim en büyük fındık ithalatçısı. Soru şu burada rekabet nasıl olacak? Olmayacak. İş sömürge düzenine gidiyor.

 

Soru: Açık açık sömürülüyoruz yani… 

Hadi sömürge olsun. Ben razıyım ama en azından devletimiz milli sanayiyi kapatsın. Kamu bankalarının riskini artırmasın. Ban şaka değil gerçek söylüyorum. Yerli denilen firmaların borcu bir sene üretici tüm fındığını toplasa gelse bedava verse yine sıfırlanmıyor. Anlatabiliyor muyum? Durum bu kadar vahim.

  

Soru: Bunları ilk kez duyuyoruz ama…

Bunları tartışmıyoruz da başka şeyleri konuşuyoruz ondan. Ziraat odalarının üzerine düşen görevi konuşuyoruz. Bir kere fındığın ticareti mi mükemmel mi de başka konularda görüş beyan ediyorsun. Niye bu gündeme getirilmiyor? Bunun gündeme gelmesi lazım. Borç stoklarımız artıyor. Çünkü rekabet şansımız yok. Neden yok? Çünkü kabuklu fındık alım ruhsatı verilmiş.

 

Soru: İzni devlet vermiş….

Türkiye de 2 milyon doların üzerinde fındık ticaretine sahip. Bu ticaretin yüzde 70’ini de yabancılar yapıyor. Bu yabancılar da dev dev. Bunlar kabuklu fındık alıyor. Bunlara devlet izin vermiş. Sen git köylüden kabuklu fındık al demiş. Buna ruhsat verilmeseydi içerdeki rekabet fındığı bir yere taşıyacaktı. Fiyat olarak da bir yere taşıyacaktı.

  

Soru: Türkiye’nin kaybı var diyorsunuz…

Son 10 senede 450 bin ton fındık da 2,5 dolar, 850 bin ton fındık da 2,5 dolar. Yani değişen hiçbir şey yok. Bu fındık 80 yıldır alınıp satılıyor. Bunlar önceden fındığı dışarıdan ithal ediyorlardı. Biz yani yerli firmalar burada rekabet ortamında bir fiyat oluşturuyorduk. Fındık az olduğu zaman çok para ediyordu çok olduğu zaman az para ediyordu. Ama az olduğu zaman çok para etme özelliği vardı.

 

Soru: Kalktı mı bu özellik?

Son 10 yılda yabancılar işin işine girdikten sonra böyle oldu. Bunların oranı da yüzde 70. 2 milyar dolarlık fındık ticaretinin 1 milyon 300 milyon doları bu üç dört yabancı firmanın. Geriye kalan 700 milyon doları yerli dediğimiz 50- 100 firma paylaşıyor. Bunlar da rekabette sıkışıyor. Bir kere faizde rekabet eşitsizliği var.

 

Soru: Çarpıcı tespitlerinize devam edelim…

Dolayısıyla bizlerin stok borcu artıyor. Yazık. En son Todex olacağız. Yerli tüccar en son Todex’ten beter olacak. Bunlar tartışılmalı. Devletimiz buna sahip çıksın. Adam çikolatacı. Onu kovsan da alacak bu fındığı. O sana çikolatasından kar veriyor mu? Ferrero ya da Olam ya da değerlerine çikolata karından bize bir şey dağıtıyor mu?  Yok, peki niye bunu fındık ticaretini içine katarak bir de ona fındıktan kazandırıyorsun?

 

Soru: Sonuç?

Hem rekabet bitiyor hem üretici kaybediyor hem devlet kaybediyor hem yerli firmaların borç stokları artıyor. Yerli firmalar bunlarla rekabet edemediği için kamu bankalarına yaslanıyor. Bunlar da günün birinde Todex gibi patlayacak. Aldıkları parayı geri veremeyecek dolayısıyla kamu bankalarına yazık olacak. Fındık sanayi Todex beter oldu, olacak. Kimse boş konuşmalar yapmasın, gerçekler konuşulsun.                                       

 

Soru: Sorunu anladık çözüm nedir peki? 

Sorunu anladık çözüm nedir diye soruyorsun. Bir kere herkes aklını başına alacak. Bir kere herkes toparlanacak. Kamu bankaları böyle kredi vermeyecek. Ben böyle bir kredi görmedim. Ciro kadar kredi veriyorlar. Bunu özellikle yaz. Borcun mu var? Hiç kredi arayışında olma. Git bir fındık ticarethanesi aç cironu artır yüz milyonlarca para buluyorsun.

 

Soru: Kar yok mu artık?

Maalesef fındığın ticareti kar amaçlı değil, ciro amaçlı oldu. İş ciromu artırayım kredim artsına döndü. Ne kadar ciro artarsa o kadar kredim artara döndü. Dolayısıyla yerli firmaların borç stoku artıyor. Bir sene köylü fındığını bedava getirse de bu borç ödenmiyor. Bu borcun ödenmesi için fındık ticareti rekabete açılacak. Yabancı firmaların Türkiye’de fındık alımı kaldırılacak. Yerli sanayici de toparlanacak.

 

Soru: Devlet ne yapmalı?

Devlet ya yerli sanayiyi kapatsın ya da yabancı firmaların kabuklu fındık alımına izin vermesin. Gelsin adam Türkiye’de çikolata fabrikası yapsın kimse itiraz etmiyor. Sorun kabuklu fındık almasında. Adam geliyor fındık fabrikası kuruyor. Yazık. Adam milli sanayiyi borca sokuyor. Milli sanayi şu anda fındıkta sürünüyor. Gerçek söylüyorum. Fındıkta yerli sanayide şu anda sadece borç stokları artıyor.

 

Soru: Borç stoklarının artması ne demek?

Bir yerden sonra patlayacağız Todeks olacağız demek. Ya hep beraber Todex olacağız ya da devlet bize sahip çıkacak. Bu illeti kapatarak rekabetin önünü açacak. Anlatabiliyor muyum bilmiyorum. Yabancılar bizi haksız rekabete zorluyor. Yabancıların payı yüzde 70’te de durmuyor ilerliyor. Bizi hep yutacaklar. Bu bir kaç sene bile almayabilir. Hiç kimse bu rekabete dayanamaz. Herkes ağlıyor da konuşmaya korkuyor.

                                                                   

Soru: Konuşmuyorlar diye tepkiniz kimlere?

Boş konuşanlara. Lisanslı depo falan diyenlere. Adam gibi gerçeği dile getir. Çık de ki ya devlet bize sahip çıksın ya da bunların kabuklu fındık lisansını iptal etsin. Adam gibi biz rekabet yapalım. Bizde 50 senelik, 100 senelik bunun kültürü var. Şimdi adam dünyanın bir ucundan geliyor fındığa hakim oluyor. Yazık değil mi? Dolar 6 lira fındık 24 lira, dolar 8,5 lira fındık 20 lira. Fındık % 40 değer kaybetti efendi. % 40 oran yıllık 2 milyon fındık ticaretinde 800 milyon dolar yapıyor. Bu rakam bu ülkenin kaybı.

 

Soru: Niye böyle? 

Niye mi böyle çünkü rekabet yok. Fındığın para etmesini ister mi adam? Ham maddenin para etmesini ister mi sömürge. Ama sen adamı getiriyorsun burada patron yapıyorsun. Kabuklu fındık alma, fındık fabrikası kurma ruhsatı veriyorsun. Bir de 650 trilyon teşvik veriyorsun. E o zaman biz ne yapacağız, biz ne olacağız? Bir kez daha söylüyorum bizlerin borcu kamu bankalarına kalır tahsil edemezler. Manzara Bitkoin’den beter.                                       

 

Soru: Son olarak neler eklemek istersiniz? 

Fındıkta karlılık yok. Bir daha söylüyorum ciro artırıp kredi alma ile iş dönüyor. Bu bir gün, uzakta olmayan bir gün patlayacak. Yerli fındık sektörü Todex olacak. Bunun nedeni yabancılara rekabetin olacağı, olması gereken yerde fındık alım lisansı verilmesi. Kamu bankalarının da bizim gibi firmalara ölçüsüz kredi vermesi. Buna birisinin artık dur demesi gerekiyor.           

 

Soru: Çarpıcı ve ezber bozucu tespitlerinizi paylaştığınız için teşekkür ederiz.

 

Bu fırsat için ben de teşekkür ederim.


  • 0
    SEVDİM
  • 0
    ALKIŞ
  • 0
    KOMİK
  • 0
    İNANILMAZ
  • 0
    ÜZGÜN
  • 0
    KIZGIN
TANIDINIZ MI?Önceki Haber

TANIDINIZ MI?

GEYVE ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN ARAZİ HAZIRLIĞI HİZMETİ ALINACAKTIRSonraki Haber

GEYVE ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN...

Yorum Yazın

Başka haber bulunmuyor!

Ana Sayfa
Web TV
Foto Galeri
Yazarlar