Ordu
DOLAR13.8121
EURO15.5931
ALTIN790.05
Şinasi KARA

Şinasi KARA

Mail: [email protected]

AMERİKAN GAZETESİ VE FINDIK

Dünkü New-York Times Gazetesinde, fındık konusunda yalan-yanalış bir yazı yayınlandı. Gazeteye göre ''Suriyeli mülteciler, fındık bahçelerinde düşük ücretle ve zor koşullarda çalıştırıldığı'' söyleniyor.

Tamamen yalan. Atadan fındıkçıyım. Aile olarak en çok fındık üretenler arasında sayılırız. Bu güne kadar. Suriyeli bir mülteciye iş vermedik. Vereni de duymadık. Genellikle Güney Doğu Anadoludan gelen vatandaşlara iş veriyoruz. Son yıllarda Gürcüler daha çok çalışır oldular.

New-York Times'ın doğru yazdığı tek şey ''fındık üretiminin zor olması'' dır. Fındık toplama işine makine giremedi. Giremeyiş nedeni, benzinin pahalı olmasından kaynaklanıyor. Şimdiye kadar toplama işi insan eli ile yapıldı. Her fındığa, mutlaka bir insan eli değiyor.

İnsan elinin en az bir kere değdiği bir üretimden daha zor ne olabilir?

Fındık toplama sezonu 10-15 günde bitmek zorunda. Zira, tarlaya düşen fındık çürüyor. Fındık dalda toplanır kuralı vardır. Dalda toplanmayan fındık, müstahsile zarar verir. Yerde toplayan arkadaşlar var. Ancak, hava yağışlı giderse, üzrünün tamamı çürür. Kuru fındık asla, ıslanmaya dayanamaz.

Fındık önemli bir ihraç ürünü. Türkiye Osmanlı'dan devraldığı borçları fındık satarak ödemiştir. Fındık sayesinde, diplomatların maaşı ödenmiştir. Fındık sayesinde, teknolojiye bağlı yabancı yatırımların bedeli ödenmiştir. Fındık bu ülkenin gelişmesinin temel taşıdır.

1980 li yıllara kadar, toplam ihracat bedelinin yüzde 50 den fazlası fındık sayesinde gerçekleşiyordu. Son zamanlarda, toplam ihracat içerisinde fındık geliri giderek azaldı. 2018 yılında yüzde bir seviyesine indi. Hükümetler, rakamları görüyor ve fındığı ihmal ediyor.

Fındık döviz kazandırmaya devam ediyor. Alıcısı değişmedi. İmalatta kullananlar ve tüketiciler aynı. Yılda, 500 bin ton kabuklu bazda fındık ihraç ediliyor. Destekleme alım yapılırsa 2.4 milyar dolar gelir elde edilebilir. Desteklenmez ise aracılar fındık fiyatını düşürüyor ve elde edilen gelir 1.5 milyar dolara geriliyor.

Fındıkta rant büyük olduğu için, tekelci alıcılar türedi. Müstahsilin emeği gasp ediliyor.

Ana Sayfa
Web TV
Foto Galeri
Yazarlar