Ordu
DOLAR13.3367
EURO15.1462
ALTIN764.95
Anıl DEMİR

Anıl DEMİR

Mail: [email protected]

BERMUDA EKONOMİ ÜÇGENİ!

Bilim insanlarının çok öteden beri gizemini araştırdığı fakat bir türlü açıklama getiremedikleri konulardan bir tanesi Bermuda şeytan üçgeni. Bu üçgen Atlantik’te ABD’nin güneydoğu kıyılarında açıklanamayan uçak, gemi ve tekne kayıplarının çok yüksek oranda gerçekleştiği bir alan.

Makroekonomik göstergeleri etkileyen, geçmişten günümüze kadar dönem dönem rafa kaldırsak dahi peşimizi bırakmayan bir sorun, Bermuda faiz-enflasyon-döviz kuru üçgeni.

Bu üçgen tekrardan ülke gündeminin 1. sırasına oturmuş durumda.

Faiz, enflasyonun sebebidir veya sonucudur tartışmalarını bir kenara bırakarak, bugünkü ekonomi politikalarının geçmişte sınanıp sınanmadığına bakmakta fayda olduğunu düşünebiliriz.

Sonuç olarak iktisat bir bilimdir. Ülkemizin geçmiş ekonomik tecrübelerine bakarak sınanmış ve test edilmiş politikaların gelecekte ne gibi sonuçlar doğuracağını da görebiliriz.

Faiz ve enflasyon arasındaki ilişkiyi inceleyen FİSHER görüşlerini bir ekonomik model üzerine oturtmuş ve uzun dönemde enflasyon ve faizin birlikte hareket ettiğini söylemiştir.

Fisher modellemesini nominal faiz (bugünkü tabela faizi) = reel faiz + beklenen enflasyon olarak formüle  etmiştir. Biraz daha somutlaştıracak olursak; reel faizin sabit ve yüzde 5, gelecekte enflasyon beklentinizin de yüzde 25 olduğunu varsayarak verilenleri basit bir temel matematik ile gelin yerine koyalım;

Nominal faiz = reel faiz (%5) + beklenen enflasyon (%25) bu durumda nominal faiz yani sizlerin borçlanmak üzere talep edeceğiniz faiz yüzde 30’a çıkmış oluyor. Sizler de bu denklemden hareketle sadece sayısal verileri değiştirerek gelecekte neler olabileceğini tahmin etmeye çalışabilirsiniz.

Hammadde ve enerji ithal eden bir ülke olduğumuz varsayımı altında döviz kur’ unda meydana gelen oynaklıklar üretim maliyetlerini artırarak enflasyona neden olmaktadır. Ülkemizin Kur’u etkileyebildiği en önemli enstrümanın faiz olduğu gerçeği unutulmamalıdır. Faizi düşürerek Kur’un TL karşısında değerlenmesine izin vermek ülkemize tekrardan enflasyon olarak dönmesinin önünü açacaktır.

Yukarıda belirtilen FISHER denkleminin ülkemizde bilimsel olarak etkinliği ölçülmüş ve FISHER etkisine rastlanmıştır, bu durumda enflasyon artışı uzun vadede faizin tekrar artırılmasına neden olacaktır.

Gelecekte yüksek kur, yüksek faiz, yüksek enflasyon üçlüsüne yani Bermuda ekonomi üçgenine hazırlıklı olmak ve bu çerçevede kararlar almakta milletimiz için fayda vardır.

Yorum Yazın

Ana Sayfa
Web TV
Foto Galeri
Yazarlar