Ordu
DOLAR9.543
EURO11.1037
ALTIN549.53
Av. Cansın ÖZEL

Av. Cansın ÖZEL

Mail: [email protected]

BÖLÜNMÜŞ SINIF DENEYİ

ABD’li bir öğretmen olan Jane Elliot, oldukça tutucu bir eyalette mesleğini icra ederken; ırkçılık ve nefret suçlarına karşı gerçekleştirdiği eylem ve konuşmalarla tüm dünyanın tanıdığı ve 1968 yılında katledilen papaz ve aktivist Martin Luther King’in öldürülmesinin hemen ardından, üçüncü sınıfta okuttuğu öğrencileri ile bir deney yapmaya karar verdi. Elbette, bu deneyden öğrencilerin haberi yoktu.

Elliot, önce (tüm sınıf beyaz tenli öğrencilerden oluştuğu için) sınıfı “mavi gözlüler” ve “kahverengi gözlüler” olarak iki gruba ayırdı. Mavi gözlülerin önde oturmaları gerektiğini söyleyen öğretmen, aynı zamanda mavi gözlülere daha fazla yemek verilmesine, spor alanlarından ve teneffüslerden mavi gözlü öğrencilerin daha fazla yararlanmalarına ön ayak oldu. Mavi gözlüleri ayırt eden bir kuşak takmalarını söyledi. Buna karşın, kahverengi gözlü öğrenciler ise, sınıfın en arka bölmelerinde oturmalıydılar. Hatta, yaptığı sosyal deneyi daha da ileri götüren Elliot, o dönemde öğrencilere uyguladığı sınavın sonuçlarını değerlendirirken, özellikle mavi gözlü öğrencilere daha fazla not vermekten de kaçınmadı. Sonuç itibariyle, mavi gözlü öğrenciler, kendilerinin en üstün, en zeki ve en özel öğrenciler oldukları konusunda hemfikirdiler.

Günler geçtikten sonra Elliot, çok büyük bir hata yaptığını ifade ederek; mavi gözlü çocukların kuşaklarını onlardan söküp, kahverengi gözlü çocuklara taktı. Elliot, kahverengi gözlü çocukların, mavi gözlü çocuklardan daha zeki olduklarını, buna karşın, grupları karıştırmış olduğundan bu zamana kadar mavi gözlü çocuklara “yanlışlıkla” imtiyaz tanımış olduğunu itiraf etti. Tabi, bu kısım da, öğretmenin bilinçli olarak yürüttüğü deneyin bir parçasıydı. Ne var ki, kahverengi gözlü çocuklar, mavi gözlü çocukların aksine, karşı gruba sert ve acımasız davranmak konusunda “çekingen” kaldılar. Çünkü, ayrımcılığın sebep olduğu kötülükleri kısa bir süre önce bizzat tecrübe etmişlerdi.

İşte tüm bu aşamalardan sonra, öğretmen Jane Elliot, göz rengine dayalı ayrımcılığın gerçekliği yansıtmadığını, bu çalışmanın sosyal bir deney olduğunu ve esas itibariyle, ayrımcılığın ne kadar “kötü” bir olgu olduğunu öğrencilerine öğretmeyi amaçladığını çocuklara anlatarak, hepsinin birbirine sarılmasını istedi.

Bu deney, yalnızca çocukların değil; çocukluk öğretileri ile günümüz yetişkinlerine dönüşen her bireyin “kendilerini özel ve üstün hissettiren” söylemlerin cazibesine kapılarak, nasıl ırkçı, nefret söylemi içeren ideolojilere alet olduğunu göstermesi açısından oldukça dikkat çekicidir. Bu yüzden, siyasi liderlerin, görsel, yazılı ve sosyal medyanın, dizi ve filmlerin söylemlerine dikkat etmek, ayrıştırıcı dil kullananların manipülasyonuna izin vermemek, bu noktada bilinçli, duyarlı, dikkatli ve en önemlisi de eğitimli vatandaşların mevcudiyetini gerektiriyor.

Not: SMA hastası Güneş ve Mirza’nın sağlığına kavuşması için başlatılan yardım kampanyalarına ilişkin IBAN numaralarını ben de buradan paylaşmak istiyorum.

*Mirza için: “TR67 0004 6002 3088 8000 2436 11” IBAN numaralı, “Banu Coşkuner” adına kayıtlı Akbank hesabına,

* Güneş için: “TR38 0020 5000 0970 0867 0000 03”IBAN numaralı, “Zekeriya Karavil” adına kayıtlı Kuveyt Türk Bankası hesabına katkıda bulunabilirsiniz.

Ana Sayfa
Web TV
Foto Galeri
Yazarlar