VAKIF KATILIM
Ordu
DOLAR17.94
EURO18.4195
ALTIN1036.8
Şükrü Karaman

Şükrü Karaman

Mail: [email protected]

reader

İşçiyi bekleyen tehlike…

Yüz binlerce emekçinin yakın gelecekte daha çok ücretsiz izne gönderilmesi, hatta işini yitirme tehlikesi ile karşı karşıya kalması yüksek olasılık.

Salgın döneminde ekonomik anlamda işçiyi koruma adına geçen yıl hayata geçirilen kısa çalışma ödeneği uygulamasına Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamasına göre 31 Mart’ta son verilecek. Buna karşılık ücretsiz izin uygulamasının sürmesi bekleniyor.

Koronavirüs önlemleri kapsamında en çok başvurulan kısa çalışma ödeneği  uygulaması kapsamında 1 milyon 313 bin 537 kişi bulunuyor. Uygulamanın sona ermesiyle birlikte yüz binlerce emekçi, en az brüt ücretinin yüzde 40’ı en çok brüt asgari ücretin yüzde 150’si kadar ödenen gelirden yoksun kalacak. Kısa çalışma ödeneği kapsamında ocak sonuna değin 2 milyar 72 milyon lira ödeme yapıldı.

Kısa çalışma ödeneğine son verilmesiyle birlikte patronların eli daha güçlenecek, yanında çalıştırdığı emekçiyi kolaylıkla ücretsiz izine gönderebilmenin yolu açılacak. Ücretsiz izne çıkan işçiye devlet günlük 47, aylık 1420 lira tutarında para ödüyor. 2560 lira düzeyinde olan açlık sınırının hayli altında kalan bu para ile doruğa ulaşan hayat pahalılığında geçinebilmesi için emekçinin mucize yaratması gerekiyor. Halen 2.5 milyona yakın işçi ücretsiz izinde.

Yasal olarak 17 Mart’ta bitecek ücretsiz izin uygulamasının uzatılacağı, hükümetin bu eğilimde olduğu bildiriliyor. Eğer bu uygulama da sonlandırılsa emekçi “cızcıvlak” ortada kalır. Yetersiz olsa bile eline hiç olmazsa para geçiyor.

İşçiyi bekleyen ikinci tehlike, salgın döneminde yaygınlık kazanan Kod 29 uygulaması. Bazı işyerlerinde ter akıtan işçiler, işverenlerin 4857 sayılı iş yasasının 25. maddesine dayanarak, Kod 29 ile yani işyerinde yüz kızartıcı suç işlediği, iyi niyet ve ahlak kurallarına uygun olmayan davranışlarda bulunduğu gerekçesiyle işçinin iş akdini kıdem tazminatı ödemeden feshedebliiyor. Kod 29 ile işi sonlandırılan emekçi, kıdem tazminatını alamadığı gibi, mahkeme sonuçlanana değin başka işyerlerinde “damgalı” şekilde iş bulamıyor. Daha çok sendikalaşmanın başladığı işyerlerinde görülen utanılası uygulamanın bir an önce önüne geçilmeli.

Hükümetin, emekçinin gelecekte işini yitirme tehlikesi ile karşılaşmaması hem de kıdem tazminatı almadan “ayıplı” şekilde işine son verilmemesi için kısa çalışma ödeneği uygulamasının bir süre daha uzatması, keyfiyet haline gelen Kod 29’u yeniden ele alması çalışma barışı adına kaçınılmaz.

Aslında salgın dönemi boyunca kısa çalışma ödeneği yardımlarının sürmesi gerekiyor. İşverene sağlanan teşvik ve yardımların yanında emekçiye ödenen para “devede kulak” misali.  Akıttıkları ter karşılığı kazandığı paradan başka geliri olmayan emekçiye daha çok sahip çıkmak sosyal devletin olmazsa olmazlarından biridir.

Ana Sayfa
Web TV
Foto Galeri
Yazarlar