Ordu
DOLAR9.8478
EURO11.3584
ALTIN553.82
Ali KUTLU

Ali KUTLU

Mail: [email protected]

Sen neymişsin be gostil...

Çocukken Annemin  2 günde bir içine et ve soğan katarak yaptığı  patates yemeğini görünce yüzümü ekşitir,  etlerini ayırıp söylene söylene yerdim. Patates askeri okulda ve görev yaptığım yerlerde de peşimi bırakmadı.

Orta Karadeniz'de patatese gostil denir ve sıklıkla gostil kafa tabiri   insanları küçümsemek için kullanılır.

Frengi ve tütün gibi öldürücü alışkanlık ve hastalıkları aldığımız Amerika kıtasından dünyaya yayılan domates, mısır, turp, kavun gibi son derece besleyici bir sebzedir.

Birçok Avrupalı millet bu şekilsiz, tatsız nimete bakıp hastalık kaynağı olduğundan şüphelenmiş, hatta İncilde bahsedilmemesinden dolayı şeytanın yiyeceği olarak adlandırıp burun kıvırmıştır.  Özellikle İrlanda, Hindistan ve Çin'de fakir ve aç köylülerin tam zamanında yardımına yetişen patates  milyonlarca insanın karnını doyurarak  açlıktan ölmesini engellemiştir.

B ve C vitamini dâhil çok sayıda mineral ve nişasta içeren enerji kaynağı patates kolay hasat edilmesiyle yüzyıllar boyunca İrlandalıların neredeyse tek besin kaynağı haline gelmiş, iskorpit hastalığını ortadan kaldırmıştır. Eksik olan A ve D vitaminini içeren sütü patatesle birlikte 3 öğün tüketen insanlar kısa sürede tavşanlar gibi çoğalmıştır.

Ta ki 1845 yılında Patatese musallat olan bir çeşit küf karabasan gibi adaya çökünceye  kadar. Bu da yetmezmiş gibi İngilizler gıda yardımlarını engelleyerek ve adada üretilen diğer ürünlere el koyarak insanlık tarihinin en büyük felaketlerinden birine yol açmıştır. Bu tarihte nüfusu 8 milyonu bulan İrlanda halkı 7 yıl süren kıtlık  boyunca 1 milyon insanı açlıkla kaybetmiş, 2 milyon kişi tabut gemilerle başta Amerika olmak üzere başka ülkelere göçmek zorunda kalmıştır. İrlandalılar kıtlık  döneminde Osmanlının gönderdiği yardım gemilerini hala şükranla anarlar.

Patates Karadeniz dâhil olmak üzere köylümüzün önde gelen hem besin hem de kazanç kapısıdır.  Coğrafyamıza uygunluğu, kolay hasadı ve verimi nedeniyle ilimizde üretilmesi ziraatçılar tarafından önerilen bir üründür.  Fakat  2001 yılında Orduda  ortaya çıkıp 25 ile yayılan bir hastalık nedeniyle patates karantinasına alındık ve ilimizde ekimi yasaklandı. Bence son derece yerinde bir karar.

Bu hastalıkların şakası yok.

Eski Meksika başkanı Porfirio Diaz'a atfedilen bir söz var: Zavallı Meksika Tanrıya çok uzak Amerika'ya çok yakin der. Coğrafya kaderdir. Geçmişte zavallı İrlanda hem patatese bağımlı olup hem de İngilizlerin yanı başında yaşamak zorunda kalmanın bedelini çok ağır ödedi. Patates tarımına uygun Karadeniz'e benzeyen nemli toprağı aynı zamanda hastalık saçan küfler için cazipti. Yaşanan kıtlık sonrası ülkenin nüfusu o tarihten 150 yıl sonra bile kendini  toplayamadı.

Tarihten alınacak ders: Fındık gibi tek bir ürüne bağımlı yaşayan bölgemizde fındığa musallat olan hastalıklarının nasıl bir felakete yol açabileceğini göz önünde bulundurmamız  gerek.

Rabbim bizi patatese mahkûm edip, açlıkla terbiye etme...

Sana yakın, Rusya ve Çine uzak olalım... Amin.

Ana Sayfa
Web TV
Foto Galeri
Yazarlar